Ballina e Nr.250, 18 dhetor 2008

Eksplorer

LIDHJA DEMOKRATIKE E KOSOVES KAPERCEN RREZIKUN E SHPĖRBĖRJES?

Gjithe ate qė u pėrfolė e nga frika u parashikua si e mundshme, dmth - “pastrimi” dhe ēarja e dytė e Partisė – kapėrceu rrezikun e parė. Me konsensus u arrite qe Sadri Ferati, i afert me grupin e Fatmir Sejdiut n’LDK, tė zgjidhet pėr sekretar teknik, ndersa Fadil Ferati u caktua si ndihmes i tij. Au anuluen ingerencat mbretnore te Blerim Kuqit

Fragmente nga intervista ekskluzive e Zv/Kryeministrit Hajredin Kuqi dhanė Televizionit Rrrokum:

QEVERIA E KQYR TELEVIZIONIN RROKUM…

Ne nė Qeveri gjithashtu e pėrcjellim Televizionin Rrokum. Ju pėrgėzoj pėr guximin pėr t’i trajtuar temat, duke i pėrfshirė tė gjitha dhe duke e bėrė njė televizion i cili nuk ka tabu tema.

Njė shoqeri demokratike nuk ka  tabu tema. Unė jam ithar qė ato tema tė trajtohen drejtė dhe natyrisht qė gjithmonė niveli i trajtimit tė jetė i lartė, siē edhe e keni nė televizionin tuaj. Pra, njė nivel qė nuk e dėrgon shoqerinė drejt konfrontimit, por drejt asaj qė ideja tė ketė pėr qėllim definimin dhe pėrmirėsimin e shumė ēėshtjeve

Opinion: NAFI BAXHAKU

NESE JO VEHABITE, ATEHERE KUSH PO E RREZIKON ISLAMIN TRADICIONA NE KOSOVE?

Prezenca e “grupeve qe kane qendrime ekstreme”, sikurse i kishte cilesuar Xhabir Hamiti, udheheqes i larte i BIK-es, te cilin para ca diteve te tillet e kishin rrahur, me se miri deshmon dobesit e vete Bashkesise Islame te Kosoves, e cila nuk merret me organizimin e jetes fetare, sidomos me rininė...Bashkėsia Islame i ka heshtur, kurse myftiu Ternava ne nje interviste ata nuk i kishte dalluar nga besimtaret e tjere, duke thene: ”Ne i kryejme ritet fetare se bashku, te gjithe i falemi Allahut dhe per kete jemi te bashkuar.”

Ne fillim te dhjetorit, pasi eshte rrahur Xh. Hamitin, deklarojne se BIK “… eshte e vendosur dhe e paluhatshme ne veprimtarine e saj tradicionale ketu e gjashte shekuj me parė, dhe se nuk ka fuqi e cila mund te na devijoje e shmange nga rruga jone islame tradicionale.”

Cka dmth ky qendrim kontradiktor i zyrtareve te BI?

Cilet qenkan keta besimtare dhe me kend qenkan te bashkuar per te rrahur Kryetarin e Kuvendit te BI?

Myftiu Ternava nuk eshte prononcuar ne lidhje me kete. Populli duhet ta di se cilat qenkan ato ”grupe qe kane qendrime ekstreme,” te cilat po i kryekan ritet fetare se bashku? Nese jo vehabite, atehere kush po e rrezikon islamin tradiciona ne Kosove?

Opinion: Zef ahmeti

DISA ASPEKTE QĖ NGADALĖSOJNĖ DEMOKRACINĖ E MIRĖFILLTĖ NĖ SHOQĖRINĖ SHQIPTARE

Oksidentalzmi shqiptar nė anėn tjetėr vlerėsohet e kundėrta orientalizmės. Sot shtohet pyetja, sa janė shqiptarėt afėr kėtij oksidenti? Ai shprehet shumė qartė dhe u bėn me dije se “vet djelmnia e shkollueme e ka gabim kur kujton se okcidentalizma pėrmbahet vetėm ner veshje e mbathje evropiane, apo nė tė ndejunit plot kotėsi ner sallona...”.

Intervistė me drejtorin e Teatrit Kombėtar tė Kosovės, Arian Krasniqi

KRASNIQI: PO I JAPIM FUND IMPROVIZIMEVE NĖ TEATĖR

“Ēifti Martin” me regji tė Bekim Lumit,  deri mė tash, nė fillimin e vet, i ka thyer tė gjitha rekordet e viteve tė fundit. Nė Premierėn dhe dy reprizat e dhėna i ka “konsumuar” mbi 1000 veta publik. Ky interesim ka kohė qė nuk ka ndodhė nė Teatrin Kombėtar tė Kosovės. Kjo kthesė e madhe ka ngjarė me “Ēiftin Martin” dhe Bekim Lumin si regjisor

Refleksion: Blerim Gashani

DASHURI E NJĖKAHSHME

Dy shokė bajshin llaf. Njani po i thotė: “Vallahi, lajtum durt tu e dashtė dy vetė bacin (vllaun mė tė madh)”.  Kur shoku e pyeti: “kush dy”, ky po i thotė: “unė po e du bacin e ai po e do veten”.

Kjo mesele popullore m’u kujtua kur e dėgjova njėrin nga pjesėmarrėsit e njė debati duke i trajtuar kosovarėt si periferia e kombit dhe Shqipėrinė si shtetin amė, si qendrėn. Mė pėlqeu tjetri kur i tha se ai, si kosovar, nuk ishte periferia, por qendra e kombit. Sidoqoftė zėri i arsyeshėm i kėtij tė fundit hasi nė shikimet e “rrepta” tė audiencės, qė kuptohej se kanė lexuar vetėm shkronja tė prodhuara nga komunizmi primitiv i kohės sė diktaturės.

Nė rastin e dashurisė sonė pėr Shqipėrinė mund tė thuhet se, qė nga fillimi, ajo ka qenė dashuri nė njė drejtim. Bileta e emocioneve tė dashurisė kurrė nuk ka qenė kthyese, pėrveē nėse numėrojmė mashtrimin qė ia kemi bėrė vetvetes pėr 40-50 vjet. Shqipėria ka qenė zonja qė ne kemi dashuruar, por ajo kurrė nuk na ka bėrė hesap. Pėrveē buzėqeshjeve false dhe shikimeve nga lart, qė i ofron vajza njė djali, tė cilin e pėrbuzė pėr naivitetin e tij dhe tė cilit dėshiron t’ia bėjė me dije se i takon njė tjetėr niveli, tjetėr shenjė tė dashurisė ne s’kemi pranuar.

Gjatė gjithė kohės sė “lidhjes” sonė, bashkėudhėtar i kosovarit ka qenė inferioriteti. Ne jemi ndjerė inferiorė (dhe ende shumė nga ne ndihemi tė tillė) kundrejt tyre dhe i kemi arsyetuar edhe kur kinezėt pėr ta kanė qenė vėllezėr e ne vetėm shokė. Ata kanė qenė modelet dhe ne i kemi pėrcjellur pa asnjė hezitim. Nė tė gjitha fushat. Nė rast tė dyshimit pėr ndonjė fjalė apo shprehje tė gjuhės shqipe, kosovarėt i japin vulė bisedės me njė “nė Shqipėri thuhet kėshtu”, qė s’ka forcė qė e konteston pastaj. (sic!)

Refleksion: Skender Limani

KU NA MBETĖN ODAT E BURRAVE?

Pėr shembull, (shpresoj tė mos ju bahem bajat mė kėta shembuj) kur kėrsiti nji bombė te zyra e ICO nė Prishtinė, u tha gjithēka. Na u tha qė janė arrestue tre gjermanė tė sigurimit shtetnor tė tyne, sepse ata paskan qenė kryesit e veprės. Pastaj, ata dolėn tė pafajshėm dhe shkuen te shpija. Ndėrkohė, gazetarėt gjermanė na e banė me dije qė ata e kanė pėrcjellė krimin e organizuem nė Kosovė. Mes rreshtave, na thanė se kryeministri jonė, drenicalia, por edhe Ramushi, janė pjesė e krimit tė organizuem ekonomik dhe politik nė Kosovė dhe mė gjanė. Dhe kėshtu (e kėtu), pėrfundoi rasti. Kush ma z’bani “cik” pėr kėtė punė.  

Refleksion: Avni Rudaku

’’KOMBET KULTURORE’’, ‘’KOMBET POLITIKE’’ MITI DHE HISTORIA!

(debati mbi Skėnderbeun me shkas botimin e monografisė pėr Skėnderbeun nga austriaku O. Schmidtt)

Sa ėshtė i gjallė Skėnderbeu nė jetėn shoqėrore, politike dhe institucionale nė Kosovė?

Kush nė Kosovė zemėrohet mė shumė nga tendencat pėr ta ‘’tokėzuar’’ Skėnderbeun nga versionet shpjeguese qė ‘shenjtėrojnė’ gati atė?

Cilit lloj tė nacionalizmit i kushton mė pak pėrgėnjeshtrimi i miteve nacionale?

Pse nacionalistėve ‘’kulturorė’’ nuk i kėrset aq pėr shtetin?

Sa dėmtojnė indin koheziv socio-etnik dhe kombėtar lėkundja e heronjve tė padiskutueshėm?

A ėshtė pėr shqiptarėt nė Kosovė njė lloj luksi pėr tema tė tilla?

Pse tė frikėsohemi nga libra dhe ide tė reja, siē ėshtė rasti me botimin e monografisė sė O.Schmidtt pėr Skėnderbeun?

A duhet sjellur si kisha mesjetare ndaj mendimit ndryshe?

Refleksion: Ferdi Kamberiu

RISHIKIMI PĖR RINGJALLJEN E NJĖ DIKTATORI

Po t’i referohemi burimeve historike dhe arkivave tė ndryshme del se gjatė  50 viteve tė diktaturės  qė mbretėronte nė Shqipėri ,,u ekzekutuan pėr motive politike 5037 burra dhe 450 gra,  u dėnuan me burgime 16.788 burra dhe 7367 gra, u internuan 48.217 burra dhe 10.792 gra, u dėbuan nga qytetet kryesore dhe nga zonat kufitare 11.536 familje, u pushkatuan apo vdiqėn nė burgjet shqiptare 64 shtetas tė huaj, ndėrsa u burgosėn 1215 burra dhe 38 gra tė huaja. 95 kosovarė qė ndodheshin nė Shqipėri u pushkatuan”

Fejton: Marin Sirdani

NĖ SHKA FAJISET SKĀNDERBEGU?

Ndėr vepra tė ndryshme qė flasin mbi Skėnderbegun, posė punve tė ēuditshme t'atij kreshniku pėrnjėmend tė pashoq, bien nė sy edhe disa punė qė nuk pajtohen me nji “Athleta Christi” e “Defensor Fidei”. Kundrohen disa sende, due me thanė, tė cilat lypin zhvillim pėr tė kuptue mirė shkaqet e rrethanat qė e nxiten at farė burrit me veprue, nė disa raste, nė nji mėnyrė jo fort tė knaqshme.

Barleti, fjala vjen, e shkrimtarė tjerė t'asaj kohe, diftojnė se ky, per sė vogli, iu shtrue ritit tė cirkoncizjonit (te bamit synet), e kur iu mbush mendja me kthye nė vendlindje, mbyti kanceljerin e Sul1tanit, e nė Krujė, mishketoi ushtrin turke qė gjindej n'at qytet. Kėtyne, u shton Gjon Muzaka, princi i Myzeqesė, se ai [Skenderbeu] i ndau tė motrėn, Zanfinėn, tė martueme me Karl Muzak Topinė, edhe se i rrėmbeu krahinėn e Tomonishtes. Biemmi, mandej, i ven faj pse s'dijti kurr me u ngij me lufta.

Ballina e Nr.249 te Gazetes Java, 04 Dhetor 2008

Editorial: Migjen Kelmendi

SHQIPNIA, NJI TREGIM KALLXUE NAJ TE ĒMENDUNI

Redaktori i RTK, Mentor Shala, sado e ka zor me argumentue se RTK mbetet i hapun dhe profesional, e kishte rrokė nji fenomen te ketyne diteve pėr bukuri: raportimet totalisht amatore tė Top Channel e KLAN per zhvillimet politike n’Kosove mbas aprovimit te raportit te Ban Ki-moon ne KS t’OKB. Reagimet e pamatuna, toni alarmues, panik i panevojshem ne raport, egzagjerime e futja-kot argumentime te medias nga Tirana na deshmojne saktesisht - largesine e ketyne mediumeve shqiptare - prej Prishtine dhe realitetit politik te saj. Mentori e kishte rrokė drejt: keto mediume s’e kane shqisen me e rroke realitetin as politik e asfare te Kosoves. Jane te hueja. Po shihet nga raportimet. Keto raporte te medias vizive nga Tirana na provojne se sa te ēuditshme kokan dokė faqet e gazetes “Rilindja” kur botoheshin gjate te 90tave ne Tirane, e sidomos ato raportime televizive te ekipit te TVP udhehequn nga Sali Kelmendi ne TVSH. Mos e paqim dijte si jemi dokė atehere n’Tirane, kqyrni si po raportojne mediat e Tiranes sot prej Kosove edhe e kuptoni.  Skandal. Mileu kulturor asokohe n’Tirane e pat abortue dhe diskreditue menjihere “Rilindjen” edhe ate ekip televiziv te TVP. Ata ishin njerezit ma te vetmuen n’Tirane gjate 90tave.

Edhe afer edhe larg bahet Prishtina prej Tirane. Sidomos per mediumet qe s’e kane te sinqert interesimin e as mbulimin e temave politike nga Kosova. Interesimi i pare dhe i fundit jo vetem i Top Channel, por edhe KLAN asht – ‘torta’ e marketingut. Tuj u interesue keshe per Kosoven politike, jane te bindun se i afrohen ma kollaj edhe ‘tortes’ edhe politikajve.

Ky penetrim flagrant i medias nga Tirana, tue na prue nji gazetari nga ma prostituivet n’Ballkan, qe si e tille edhe kualifikohet ne tana analizat e instituteve nderkombetare profesionale te medias, asht nji e dhane alarmante se hapsina publike edhe ashtu e kontaminueme budallakie e joprofesionalizmi te medias kosovare, po i shtohet edhe – prostituizmi i medias prej Tirane.

Si Nana Tereze po m’doket media e Kosoves, kur po e krahasoj me ‘aftesite’ e ‘talentet’ e pamata prej “Deep Throat” gazetarie te medias prej Tirane.

Reagim: Mentor Shala

A PO DOJMĖ KOSOVĖ ME VLERA AMERIKANE, A ME VLERA NACIONALISTE?

Mendoj se mediat nė Kosovė pėr shkak tė interesave tė ngushta tė ‘BOSAVE’ tė tyne janė tuj mbjell tutė te populli. Prej se asht ba shteti tanė kohėn shumica e mediave tona janė mundu me relativizu dhe me dobėsu qaq shumė randėsinė qė e ka shteti. Pėr shumė gazetarė kosovarė, Kosova nuk paraqet shtet. Njajtė si pėr Serbinė qė Kosova nuk paraqet shtet. Nė kėtė pikė mė duhet me thanė fatkeqėsisht pajtohen Serbia dhe shumė gazetarė kosovarė, besa edhe njė pjesė e shoqnisė civile

Reagim: Ridvan Berisha

DUKE PRITUR DITĖLINDJEN E PARĖ TĖ SHTETIT

Rrugės pėr nė punė, ditėn e protestave tė 2 dhjetorit 2008, po ecja skaj turmės derisa mė shoqėronin thirrjet me tone revolucionare dhe parullat kundėr Qeverisė dhe Institucioneve tė tjera tė shtetit. Qėndrimi kundėr qeverisė e justifikon protestėn si formė e shprehjes sė opinionit publik. Mirėpo, derisa po qėndroja me turmėn, ndėgjova thirrjet e zėshme tė organizatorėve tė protestės UĒK, UĒK, UĒK. Kjo pėrnjėherė e ngjallte reagimin e masės, krijonte njė disponim dhe mendje absulutisht e gatshme pėr konflikt. Kėtu mendoj se qėndron problemi kryesor i sjelljes sonė shoqėrore, pėrkatėsisht i kėtyre organizatave joqeveritare, organizatorė tė protestės, qė ėndėrrojnė tė shohin veten nė pushtet duke dhėnė sinjifikasione tė pėrdorimit tė mundshėm tė dhunės pėr tė rrėzuar udhėheqėsit e shtetit.

Gjuhesi: Shezai Rrokaj

SHQIPJA PO REFORMOHET TERESISHT

Gjuha shqipe ka ndryshuar shume, per mire dhe per keq pas viteve 90, koha kur ndryshoi sistemi. Bashke me njerezit zhvillohet dhe gjuha qe ata perdorin. Pikerisht, levizjet demografike kane bere qe dialektet te japin dhe te marrin me njeri-tjetrin. Gjithashtu dhe hapja e kufijve ka bere qe te perdoren me vend dhe pavend, fjale dhe struktura gjuhesore te huaja.

Gjuha e drurit

Tre dukuri ndodhen pas viteve 90 me ndryshimin e sistemit, e para ishte clirimi gradual prej gjuhes se drurit brenda kornizes se dogmes ideologjike. "Ne disa tip ligjerimesh gjuha shqipe duke dashur t'i pershtatej dogmave marksiste-leniniste filloi te ngurtesohej dhe kalcifikohej, ne nje shtrat te gjere parafabrikatesh, tipike per ate kohe, ne termat gjuhesor kjo quhet gjuha e drurit, ose e ngurtesuar qe shpreh perceptim dogmash ne ligjerime politike, nacionale, nderinstitucionale", - shpjegoi Rrokaj. Disa shprehje tipike te pasqyruara dhe ne fjalorin e gjuhes shqipe te viteve 80 jane te mendojme, te punojme dhe te mesojme si revolucionar, shfaqje e huaj, njeriu i ri, etj. Por, pas viteve 90 me ndryshimin e sistemit, kjo krijoi nje boshllek, i cili ne vetvete krijoi nje boshllek, i cili me kalimin e viteve do te kthehej ne nje deformim dhe gjuhe arkaike.

Reagim: Hans-Joachim Lanksch

SHKRIMTARI DHE DIKTATORI: KADARE-HOXHA DHE HITLER-JYNGER

Ditėve tė fundit nė pothuaj tė gjitha mediat shqiptare ėshtė pėrhapur njė intervistė e shkrimtarit Kadare dhėnė ALSAT-it ku shkrimtari shqiptar tregon, ndėr tė tjera, qė ka qėnė i mbrojtur Enver Hoxha duke krahasuar, deri diku, kėtė dukuri me rastin e njė shkrimtari gjerman nėn regjimin nazist: "Mė ka mbrojtur sepse mesa duket shkrimtari e ka me vete mbrojtjen. Kjo ėshtė pak a shumė jo nė atė shkallė si Hitleri me Jungerin, por nė njė farė mėnyrė ngjan."

Kolumne: Lutfi Lepaja

SHEGARIMI, ME U SHEGARĖ

Ma kisha dashtė me mujtė me u shegarė nė qit kohė se me ma dhanė krejt dynjanė. Pėr shkakun se pikėrisht me u shegarė tash ėshtė ba e pamundun, Tė gjitha tjerat bajnė. Bėn me sha, bon me tallė dikė, bon besa edhe me u vettallė. Bon masandej edhe me u paraqitė serioz me ēka tė duesh. Mundesh sot me qenė prodhues perimesh (bahqexhi) dhe me qenė e me u parqitė serioz, thuajse je filozof, qė domethanė gjoja se di shumė mė shumė tjera gjana se veē me prodhu perime. Masadandej i kemi edhe kuadrot e arsimit. Mundesh sot me prodhu nxėnės krejt nė lirinė e tė qenit prind i tyre, por edhe me u dredhė dhe nė tjetrėn anė me i dalė pėrpara te dėrrasa e zezė dhe me i mbajtė ligjėrata fėmijės, tė riut dhe atij i shkon mendja qysh mujte ti me iu ba edhe mėsues, kur ai e di se ti tash je i pėrjashtuar nga dy koncepte elementare: nuk vetesh nė shtėpi pėr asgjė, madje as kur ėshtė bajrami i qenve, por edhe ke tė drejtė me dijtė si dreqi, qė ėshtė edhe filozof gjanat, pėr lirinė ma tė ambėl, tė drejtėn me gabue, me u habitė, mos me besue nė gjana tė ēuditshme, kėtė ta kanė marrė, prandaj si mėsues a punėtor arsimi, pije duhanin, pi ēaj nė kafe por mjerisht hala nuk je rritė nė gradėn siē e kam pėr shembull unė, qė jam shkrimtar dhe pėrditė marr recepte qė mė nokautojnė mbi konceptet e zhvillimit shoqėror, qė unė ndėr sy tyre, nuk di t’u jap kualifikim gjegjės. Dhe kėtu po krijohet ajo pjesa hapėsinore e kohės edhe neutrale, ku rri shegarimi e mu nė tė nuk mund tė gjindem.

Kolumne: Shaqir Islami

P A L A Ē O

Se gjuha shqipe s’ėshtė zyrtare, ka milion argumente nė shoqėrinė tonė. Se vetė  politikanėt nuk e respektojnė gjuhėn shqipe si gjuhė zyrtare, ka njė milion argumente. Se vetė shqiptarėt s’e respektojnė tė drejtėn qė ua garanton kushtetuta, pėr ta folur gjuhėn amtare, ka milion argumente. Se politikanėt tanė bėjnė gara se kush e flet mė mirė gjuhėn maqedonase, e duke pasur turp ta flasin gjuhėn e vetė amtare tė garantuar nga kushtetuta, duhet vetėm t’i shikoni dhe dėgjoni mediat maqedonase

“Illyria”

RAMIZ ALIA I KISHTE DUERT ME GJAKĖ – SHUME GJAK

Gazeta “Illyria” sjell intervisten me ambasadorin e  parė amerikan nė Shqipėri, William E. Ryerson. Ambasadori pas 15 vjetesh tregon misionin e tij nė vendin e izoluar pėr gjysmė shekulli. Si e priti detyrėn, cila ishte pėrballja me Shqipėrinė, klasėn e vjetėr dhe tė re politike. Marrėdhėniet me politikanėt e rinj, takimet e Sali Berishėn dhe Presidentin e asaj kohe, Ramiz Alia.Z. Ryerson, pas dimrit tė gjatė komunist, shqiptarėt u gėzuan pėr rivendosjen e marrėdhėnieve diplomatike me Shtetet e Bashkuara nė 1991.

Ēfarė kujtoni nga takimet tuaja me ish-presidentin Ramiz Alia? Disa e shihnin atė si Gorbaēovi shqiptar, por pėr shumė tė tjerė ai ishte thjesht udhėheqėsi i fundit stalinist i Shqipėrisė. Cili ėshtė mendimi juaj pėr figurėn e tij?
Rayerson: E takova sė pari jozyrtarisht, nė njė kafene, nė katin e poshtėm tė Parlamentit, gjatė njė prej pushimeve mes debateve. Kur i vura nė dukje se Shqipėria duhej tė rishikonte tė kaluarėn e saj ashtu siē ishte detyruar tė bėnte Gjermania me tė kaluarėn e saj, ai mė kundėrshtoi, duke mė thėnė se dy rastet nuk mund tė krahasohen.
Pak javė mė pas mė ftoi qė tė takohesha me tė nė Presidencė. Mu duk shumė i informuar. E dija qė fliste serbo-kroatisht, por kur qeshi pėr diēka qė thashė, pa pritur qė t’ia pėrcillte pėrkthyesi, e kuptova qė kishte edhe njohuri tė anglishtes.
Ai u soll nė mėnyrė dashamirėse me mua, por unė asnjėherė nuk e harroja se shumė mė tepėr njerėz ishin vrarė, duke u pėrpjekur qė tė iknin nga Shqipėria, gjatė viteve tė tij, sesa gjatė periudhės sė gjatė tė Enver Hoxhės. Ai kishte gjak nė duart e tij. Shumė gjak.

Opinion: Skender Limani

REVOLUCIONI MEDIAL I QUEJTUN “RROKUM TV”

Edhe RTK, edhe KTV edhe RTV21, sido qė tė shikohen, po na dalin televizione tė dėshtueme. Sepse ato kurrė nuk arritėn me na informue. Me krijue edicione lajmesh tė mira, informative, tanėpėrfshimse dhe tė paanshme. Me qene, thjesht, televizion i shoqnisė sė Kosovės. Asnjani televizion qė i pėrmenda ma nalt nuk i plotėson kėto kushte e kritere. Kanihere ndalem e mendoj: a ka qenė qėllimi dhe misioni i kėtyne televizioneve bash ky, qė asnjihere nuk provuen me na informue plotnisht? Krejt po del qė po. Pse? Ka shumė arsye

Veshtrim: Albatros Rexhaj

“ĒIFTI MARTIN” I BEKIM LUMIT, NJE SHFAQJE ME SHIJE

Teater: Naser Shatrolli

TENDENCĖ E BEKIM LUMIT PĖR T’I THYER KLISHETĖ E SHFAQJEVE KLASIKE

Nuk duket realiteti ynė, ashtu si interpretohet. Treni ynė, qoftė artistik apo intelektual ose njerėzor, asht nė rrethin vicioz, mund t’niset nga Fush-Kosova deri n’Pejė e n’Llap, dhe mbetet me kaq. Ky asht diapazoni jonė. N’kėtė rrafsh veprohet ose e kundėrta e saj, derisa na bahemi gati pėr ta kap trenin, ai ikė, sepse ritmet e tij, me ritmet e qiftit Martin, janė diametralisht tė kundėrta. Ky asht absurdi. Ata duken normal, por nominohen si figura groteske, pėrderisa pėrsėriten…

Fejton

ĒKA SHKROI "THE NEW YORK TIMES" KUR SHQIPNIA SHPALLI PAMVARESINE

Shkrimet qė publikoi gazeta e njohur amerikane para dhe pas 29 Nėntorit. Pėrpjekjet pėr tė penguar shpalljen e pavarėsisė dhe roli i Ismail Qemalit

Gazeta amerikane sjell intervistėn e Qemalit pėr “The Morning Post”

ISMAIL QEMALI, BESNIK I PERANDORISĖ OSMANE, PĖRPLASET ME ITALINĖ

Ballina e Nr.248, 20 Nandor 2008

Daniel Gązulli

SHQIPJA E DHUNUEME

Si u dhunue shqipja? E para, tue shpla trutė e njerėzve nga kujtesa historike, sikur para kolerės sė kuqe nuk kishte gjallue asgja nė Shqipni e lum na qė na erdhi kjo farė e mbrapsht. Sė dyti, shtrimi i ēashtjės sė gjuhės si dukuni e luftės sė klasava e tue e shtri kėte luftė tashma edhe nė plan territorial. Sė treti, tue qitė nė harresė, ku me tė ndaluem me ligj, ku me zhdukje tė veprave e deri tė vorreve tė Atdhetarėve tė akullt, atyne qė na kishin lanė porosi  dashuninė pėr Shqipni, pse Atdhetaria u quejt nacionalizem e si rrjedhojė antagoniste me ideologjinė  komuniste. Pikėrisht pėr kėto arsye u harruen pėrpjekjet sa tė fisme aq edhe shkencore tė Komisisė Latrare tė Shkodres 1916, u lanė nė harresė pėrpjekjet qė banė atdhetarė e gjuhėtarė tė dorės sė parė, aty edhe nė kohė te fashizmit, pėr njė shqipe “tė pėrbashkme”. “U vendue - thuhet nė njoftimet e punimeve tė Komisisė -  me themelue nji orthografi sa ma tepėr tė pėrbashkme pėr tė dy dialektet”. E u shkue deri atje sa shkodranishtja u “ēpall” “gjuhė e klerit reaksionar”. Ajo, si gegnishtja mbarė, u shpall gjuhė “e deklasuar”. (Se si mund tė quhet njė gjuhė qė flitet prej ma se katėrmijė vitesh “e klerit reaksionar”, apo “e deklasuar”, veē mendjet e ēorodituna mund ta rrokin).

Shkruen M. Elezi: “Politika gjuhėsore dhe gjithė politika ndaj Veriut synonte shfaktorizimin e Shkodrės e tė krejt Veriut si qendėr e mbėshtetje e palėkundėshme nė pėrpjekjet e gjithė shqiptarėve me e kthye Shqipninė kah vlerat kombtare, kah Perėndimi, kah vetvetja”.

U shpėrfillen edhe mendimet e gjuhėtarėve tė medhej si Majer e Jokli, pse ata, gjuhėtarė borgjezė, nuk kishin pasė fatin tė njihnin veprat e shokut Stalin mbi gjuhėsinė!

Veriu u identifikue me Kishėn Katolike (qė i bante e i ban nder pse si asnjė simotėr e saj ka dhanė ndihmesė tė paēmueshme e tė paēmueme si nė ruejtjen e gjuhės e tė kulturės amtare, ashtu edhe nė pėrhapjen e kulturės europiane, jo qė ka qenė nxitėsja kryesore e lėvizjeve pėr liri), e si kundėrshtare e kolerės sė kuqe, u masakrue ma barbarisht se askund tjetėr nė botė.

Driton Tali, deputet - Shkak: reagimet ndaj Planit tė Ban Ki-moon’it

“GJOKSAT” E OPOZITĖS, LIDERSHIPI I MJEGULLUAR DHE “ANALISTĖT”

Disa “gjoksa” nga opozita, tė cilėt kur mė duheshin nėnshkrimet e tyre pėr ta futur pėr diskutim nė rend dite atė plan (te Ban Ki-moon- red.), tri here pata tentuar, nė seancat parlamentare tė qershorit dhe korrikut, iknin nga unė si “dreqi prej temjanit”. Ata e dinin shumė mirė se qėllimi im ishte qė parlamenti, si institucion pėrgjegjės, tė dal me njė qėndrim pėr planin gjashtė pikėsh, sepse ato e shkelnin kushtetutėn – atė kushtetutė qė ata “gjoksa” me eufori e miratuan....

Ngjashėm, irritues janė edhe ata “analistė” qė nuk pėrtonin tė jepnin fjalė miradije “Letrės sė Ban Ki-moon’it”, kur u publikua ajo “si letėr e balancuar mirė e cila i kėnaq tė dy palėt”. Madje, nga prononcimet e tyre shihej se disa nga ata “analistė” as nuk e kishin lexuar fare atė letėr. Kryesorja ishte se aleatėt tanė e kishin mirėpritur atė letėr, andaj edhe analistėt (e vetėquajtur) bėnin gara se kush po i pėrdorė fjalėt mė tė mira.

Anja Seeliger

ASHT KOHA KUNDERA ME FOLE

Demanti nuk mjafton, Milan Kundera duhet me dal me versionin e tij te tregimit, sepse Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek e meritojnė tė vėrteten.

80 vjeē i moēėm Miroslav Dvoracek me gjasė ka me vdekė pa e kuptue se kush e kishte tradhtue te policia komuniste ēeke asobote tė vjetit 1950, kur ai u nxu e u denue me 14 vjet punė tė detyrueshme nė minierat e uraniumit. 79 vjeēarja Iva Militka e cila asokohe i kishte tregue dashnorit te saj e ma vone edhe burrit Miroslav Dlask, per viziten qe Dvoracek e kishte ba ne rezidencen e tyne, ndoshta kurrė s’ka me e kuptue se a ka qene burri i saj apo Milan Kundera qe ka shkue n’polici dhe e ka denoncue Dvoracekun. Apo ndoshta ishin qe te dy. Ajo ka me dijte vetem se shoku i saj i shkolles Miroslav Dvoracek ka me kalue jeten e tij tue besue se ka qene ajo, Iva Militka, qe e ka tradhtue. Kjo s’asht vetem ēashtje e Kunderes, kjo ka lidhje edhe me Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek.

Editorial: Migjen Kelmendi

FATVA E KADARESE

Njashtu siē i gjente Enver Hoxha fajtorėt e dėshtimeve te veta, edhe Ismail Kadare, ky Enver i Letrave, kerkon fajtorin. Dhe e gjen. E gjen ne figuren dhe personalitetin e ish ambasadorit shqiptar nė Suedi – Bardhyl Kokalari. Asht Bardhyl Kokalari qė ma dogji Nobelin, piskati Kadare (sic!). E ajo qė i kishte djegė edhe ma shumė ishte fakti se ai ishte – gjirokastrit! Si mundet nji gjirokastrit me ja ba kete pune nji gjirokastriti! Nji gjirokastrit tjeter, Enver Hoxha, nuk i kishte ba gja kurrė Kadaresė. Perkundrazi. Andaj pse Kokalari gjirokastrit, si Enver Hoxha gjirokastrit, nuk i ndihmoi nji gjirokastrit si Kadare! Kjo i kishte dhimbtė ma sė shumti Kadarese.

Veshtrim: Latif Mustafa

RRĖNIMI I NJĖ PERANDORIE

Barack Obama duhet tė ulet, t’i vlerėsojė fiset arabe dhe tė bėj marrėveshje me ata, sepse ēdo ditė e mė tepėr, kėto “fise barbare” po dobėsojnė kėtė Perandori. Vlerėsimi jo-real apo neglizhenca totale ndaj kėtyre fiseve “barbare”, do tė rrėnojė kėtė perandori, pėr tė hapur njė faqe tė re tė historisė sė civilizimeve. Nė komparacion me faktualitetin historik, edhe SHBA-tė i pret fati i njėjtė, fat ky i cili ka pėrcjellė shumė perandori

Fragmente nga intervista e liderit te opozites Ramush Haradinaj, dhane Televizionit Rrokum

KORRUPSIONI ĖSHTĖ BĖ KULTURĖ E KĖSAJ QEVERISJEJE

Qeveria jonė nuk ėshtė krijuese, nuk po ju paraprinė gjėrave. Ėshtė qeveri e shpenzimeve tė mėdha. Jam plotėsisht i habitur me 34 milionshin e Rrugės sė Fushė Kosovės dhe gjithashtu jam i habitur me ēmimin 15 milionėsh pėr renovimine pallatit tė “Rilindjes”. A ka mundėsi dikush me dal me na spjegu pse kėto ēmime?!

Fatkeqėsisht, qeveria s’po lodhet me u spjegu ndaj askujt. Momentalisht korrupsioni ka hy ne sistemin qeverisės dhe ėshtė bėrė kulturė qeverisjeje. Ka pas korrupsion edhe ma para, por tani ka hy ne poret e sistemit politik.

Kolumne: Mentor Shala

ZOTNI BAN, LENA ME E NDĖRTUE KOSOVĖN QYTETARE!

Serbia po tenton me argumentue se nė Kosovė nuk mundet me u ndėrtue shoqni qytetare. Nuk mundet me u ndėrtue shtet i tė gjithė qytetarėve tė Kosovės. Dhe kjo ide fatkeqėsisht tash po gjen mbėshtetje edhe te Ban Ki-moon dhe te disa shtete tė Bashkimit Europian. Gjashtė pikat e Ban Ki-moon’it, munden me nxit ndjenat nacionaliste nė Kosovė. Dhe ne e kemi ende tė freskėt kujtimin se cka munden me sjell kėto ndjenja nacionaliste nėse dalin jasht kontrollit. Dhe pėr kėtė arsye asht e pakuptueshme qysh propozohet nji plan qė mundet me prodhu konflikt. Nuk besoj se asht interes as i Ban Ki-moon’it  e as i kurkujt tjetėr me prodhu konflikte prapė nė Ballkan

Kadri Mani – Leter e Hapur Kryeparlamentarit te Kosoves

KRYEENVERISTI- KRYEPARLAMENTAR!!

Shokut Jakup Krasniqi iu gjetėn reliket e Enver Hoxhės nė shtėpi, dhe vrik u hesht,  sipas stilit se marrja e tė “madhit” nuk shihet!

Edhe pėr shtėpinė e shfrenuar tujėn ka nis e po flet ēarshia!?

Mos ishte kjo arsyeja qė dje ia ndėrpretė fjalėn deputetit, zotit Naim Maloku, vetėm pse potencoi plagėn sekrete-publike pėr kontrabandė e pėr korrupsion!? Ju mund t’u jepni dhe t’ua merrni fjalėn rend e pa rend, e vend e pa vend, kujt tė doni, pas tekavae tuaja anarkiste.

Nė njė mbledhje tė PDK-sė ju kanė pyetur (mė shpjegon shoku B. M.) e vėrtetė se partia juaj ėshtė “demokratike”, ngase bathėt po tregonin diēka tjetėr!?

Ju, Jakup Krasniqi (i mjeri fisi- Krasniqi!) jeni pėrgjigjur: jo, ne vetėm quhemi ashtu formalisht “demokratike”, por nė fakt ne jemi parti socialiste, simotėr e P.S. tė Shqipėrisė!

Edhe lajmet gjatė lutės i keni dhėnė nga Hoteli “Rogner”, tė falsifikuara kinse po flisnit “nga Malet e Berishės”!!

Por, edhe me vetėm faktin e festimit tė 100-vjetorit tė satrapit Enver Hoxha, mė 10.10.2008, nė Sallėn e Kuqe tė Pallatit tė Rinisė nė Prishtinė, nga dy deputetė tuaj, Berat Luzha e Hydajet Hyseni, dhe nga dy sivėllezėrit tuaj, Ramiz Alija e Ilir Hoxha nga Tirana tiranike,  i keni plotėsuar dhe i keni tepruar tė gjitha kushtet qė tė shkoni nga ai post, qė as pa kėto skandale, nuk e keni merituar- kurrė!!

Opinion: Skėnder Limani       

OBAMA, EVROPA DHE KOSOVA

Me qykėn e zorit, Presidenti Amerikan nė largim, Gjorgj Bush, e bėri Kosovėn shtet tė pavarur. Kjo kur kihet parasysh qė njė pjesė e Evropės (e shteteve tė Bashkimit Evropian) nuk ishin tė sigurta se ēfarė tė bėnin me Kosovėn, kur njė pjesė ishte injorante dhe kur njė pjesė tjetėr ishte kundėr.

Pasi qė ish-presidenti Bil Klinton nuk e inauguroi pavarėsinė e Kosovės mė 13 qershor 1999, i mbeti presidentit nė largim, Gjorgj Bush, tė bėj diēka pėr kėtė punė. Mos-shpallja e pavarėsisė sė Kosovės nė atė kohė, ndėrkohė, shpallja e Rezolutės 1244 e OKB-sė, kishte krijuar njė realitet tė ri politik dhe ligjor nė Kosovė. Pėrmes kėsaj Rezolute, ishte OKB-ja, saktėsisht, misioni i saj nė Kosovė (UNMIK) ai organ qė e qeveriste Kosovėn, e jo kosovarėt, e jo vendorėt. 

Pastor Dr. Femi Cakolli: Lėvizja protestante dhe bėrja e Kongresit tė Manastirit

ALFABETI SHQIP IKONA MA E MADHE  E KULTURĖS SHQIPTARE

Nė gjashtė shekujt e fundit tė historisė sė popullit shqiptar, me sa hetoj, kėto janė katėr ikonat mė tė mėdha nacionale: Skėnderbeu, Meshari, Alfabeti dhe Pavarėsia e Shqipėrisė si dhe kjo tani e Kosovės. Tė flasėsh pėr njėrėn nga ngjarjet mė tė mėdha tė popullit tonė, atė tė Kongresit tė Alfabetit shqip, mbajtur nė Manastir prej datės 14-22 nėntor 1908.

Kohėve tė fundit nė kulturėn apo mos-kulturėn tonė tė debatimit nė arenat e ndryshme tė komunikimit publik po venerohet shpeshherė njė prirje pėr fragmentarizimin e historisė kombėtare, prirje pėr dezintegrim, prirje pėr pėrmbysje vlerash shekullore, prirje pėr fetari ekstreme, prirje pėr sektarizim tė historisė etj. Megjithėse nė historinė tonė ka vende pėr plotėsime dhe korrigjime. Kėtu tani pėrfshij edhe ēėshtjet lidhur me atė se kush e bėri Alfabetin shqip mė shumė sesa tjetri duke e shmangur gjithė tė vėrtetėn. Jo vetėm se disa katolikė po krekosen me kėtė gjė, por kam dėgjuar po ngjashėm madje edhe nga klerikė myslimanė. E vėrteta ėshtė se gjithė punėn kryesore tė Alfabetit e bėn protestantėt, kurse meritat i morėn tė tjerėt pėr shkaqe tė stilit tė “jaranisė shqiptare”. Dihet shumė mirė nga plot dokumente se nė kėtė Kongres fillimisht kryetar ishte zgjedhur Luigj Gurakupi dhe jo Mit’hat Frashėri. Dihet shumė mirė se nė kėtė kongres u fjalosėn, u pėrlan, u shtyn e gati sa nuk u rrahėn Gjergj Fishta e Ndre Mjeda, qė te dy priftėrinj tė lartė. Madje thuhet nė njė dokument se Mjedja ishte edhe i dehur. Dihet po ashtu se Kongresin dy ditėt e para nuk e drejtoi M. Frashėri por Gjergj Qiriazi, i cili ishte nėnkryetar dhe nikoqir i Kongresit. Dihet po ashtu shumė mirė se himin e Kongresit e shkroi Parashqevi Qiriazi.

Kongresi i Manastirit u thirr nga Mit’hat Frashėri, por u mbajt nė lokalet e shtėpisė “Bashkimi” tė Manastirit si dhe nė shtėpinė e familjes Qiriazi. Familja Qiriazi ishte kthyer nė besimin protestant nė fund tė viteve 70-ta tė shek. XIX. Kurrė nuk arrit qė tė dihet saktėsisht se sa delegatė pati ky kongres, pasi variojnė shumė lista. Kėrkesa origjinare pėr tė pasur njė alfabet unik pėr shkrimin shqip mori platformė ekskluzive nga ata qė pėrkthenin tekstet e shenjta nė shqip dhe ata qė shkruanin e qė botonin tekste shkollore, letrare e shkencore. E kush shkruante dhe botonte nė Shqipėri ato kohė? Gati askush tjetėr pos Shoqatės Biblike Britanike, Bordit Amerikan dhe ungjillorėve shqiptarė.

Opinion: Valmir Elezi

PARAJSA KA HUMBUR?

Ka shumė e shumė shkencėtarė qė janė munduar e po mundohen ta gjejnė vendndodhjen e “parajsės sė humbur”, tė ashtuquajtur Kopsht i  Edenit, ku mendohet tė kenė jetuar dy njerėzit e parė, duke e sprovuar vetėn pėrmes krijimit tė hartave nga mė tė ndryshme, por, zor qė tė bien nė njė mendje. 

“Parajsa nė LDK” po pėrcaktohet “nė tė shkuarėn”, edhe pse jetojnė ende disa qė i kanė takuar asaj. Madje, pėr disa ėshtė sikur kurrė nuk kanė qenė nė tė. Kjo ka filluar edhe largimin e disa individėve nga zyrat, pasi  nėnkuptohet nga “shokėt” e tyre se kanė qenė shkaktarė tė prishjes sė temperaturės konstante.

Film: Blerim Gashani - Disa fjali tė vonuara pėr njė film

KONSUMIM I SKAJSHĖM I INTIMITETIT

Winston Smith, heroi i romanit tė George Orwell-it “1984”, ėshtė njeri me fat. Kjo fjali duket paradoksale, sepse i referohet personazhit tė njėrės prej distopive mė tė njohura letrare tė tė gjitha kohėrave nė botė. Megjithatė, ne e dimė se Smith kishte njė kėnd nė dhomėn e vet, ku nuk e rrokte syri i telescreen-it tė Partisė. Po ashtu, nė vendin idilik ku takoi Julian, nuk ishte nėn survejimin e Vėllait tė Madh.

Sidoqoftė, kjo s’mund tė thuhet pėr Truman Burbank-un, protagonistin e filmit “Truman Show”. Ai nuk ka kėnde tė tij. Ai ėshtė tmerrėsisht i ekspozueshėm, qė nga ngjizja e tij nė kėtė jetė. Pėr motive krejt tė tjera nga totalitarizmi politik qė e ndjek Smith-in, jeta e Trumanit ėshtė nėn survejimin absolut tė “telescreen-it” medial tė shekullit XX. Kur e njohim sė pari, Burbank ėshtė njė njeri qė kalon ditėt e tij tė qeta, nė njė qytezė pranė detit; qė punon nė njė shoqėri sigurimesh dhe ka njė grua tė ėmbėl dhe njė shok tė dashur; person, qė rrethohet nga fqinjė e banorė tė tjerė qė e duan, e respektojnė dhe e pėrshėndesin, nė njė parajsė tė vogėl, me mjaft diell.

Mirėpo, krejt kjo ėshtė nė dukje tė parė.

Opinion: Vehbi Kajtazi

SI BURRAT!

Nga vepra patriotike e Sami Lushtakut, deri te arrestimet e fundit pėr skandalin “Medikus”-

Pak ditė mė parė njė kushėri i afėrt i kryeministrit Hashim Thaēi, Hamdi Thaēi, shofer i drejtorit tė Aeroportit Ndėrkombėtar tė Prishtinės, plagosi dy persona, gardianė nė kafe-barin “Harem” nė Prishtinė, vetėm se ata nuk e kishin lėnė tė hynte nė lokal.

Janė edhe shumė vepra tjera penale e kriminale tė kryera nga njerėz tė lidhur me kryeministrin Hashim Thaēi, pėr tė cilat dorėn nė zemėr nuk po ma mban tė shkruaj. Me kėto vepra, unė nuk dua ta ngarkojė kryeministrin. Por gjithsesi, ai ėshtė nė dijeni pėr kėto vepra. Dhe derisa ėshtė nė dijeni pėr veprimtaritė “patriotike” tė njerėzve tė tij, o duhet tė distancohet nga ta, o duhet tė akuzohet bashkė me ta duke dhėnė edhe pėrgjegjėsi gjithsesi

Fejtoni i Javes: Roland Basha

TEMA E TRATHĖTARIT DHE HEROIT -- DY KRISMA NĖ PARIS

Pakkush ne histori shqiptare ka emėn ma famėkeq se Esat Pashė Toptani. Tiran, intrigues, i shitun, tradhtar – kėto janė vetėm disa prej epiteteve tė pėrdoruna me e pėrshkrue. Vrasja e tij shihet si njana prej ngjarjeve ma heroike nė historinė moderne shqiptare.

Mirėpo, si gjithmonė, e vėrteta āsht ma e ndėrlikueme. 

Nė mjaft aspekte, Toptani ishte pak a shumė tipik pėr nji prijės shqiptar tė kohės -- i etun me e ndėrtu nji shtet modern e vetė me sundue si despot feudal.

Kėshtu, Esat Pasha jau jep malazezėve Shkodrėn, me kusht qi vetė tė ketė kontroll mbi Shqipninė e Mesme, por nuk e pranon autoritetin e Qeverisė e Vlorės.  Nė shumė raporte tė hueja tė kohės, paraqitet si 'patriot shqiptar' dhe ndoshta nė kuptimin e ngushtė tė fjalės kjo āsht e saktė. Problemi āsht qi ai, sikurse edhe nipi i tij Mbreti Zog, dhe Enveri pas tij, e donte nji Shqipni tė pamvarun, mirėpo tė pamvarun si ēiflik nėn pushtetin e tij, me flamur tė tij, dhe ishte nė gjendje me bashkėpunu me gjithkend, me sakrifikue njerėz e territore, e me marr pjesė n'intriga e komplote veē me e arritė kėtė qėllim.

Nė kohėn e vrasjes, ai ishte n'ekzil nė Paris, tue planifikue grushtshtet, derisa jetojke nėpėr hotele luksoze dhe hajke e pijke n'restorane t'shtrejta. Simbas artikullit tė “New York Times”, qė po e sjellim nė kėtė numėr, ai kishte aq shumė anmiq sa vrasja e tij ishte vetėm pyetje e kohės -- gja qi edhe ai vetė e thotė nė nji intervistė. Mirėpo, askush nuk e pat pritė qi kėtė punė do ta bānte nji student shqiptar, i cili nuk kishte ndonji lidhje direkte me Esat Pashėn. Bile, Rrustemi thotė qi vendimin me shti nė te e merr aty pėr aty kur ndeshet ballė pėr ballė me te nė Paris (ai vetė pėrfundon njejtė, kur vritet nė Tiranė katėr vjetė ma vonė, simbas tė gjitha gjasave, me urdhėn tė Zogut). Sa asht e vėrtetė kjo nuk dihet, mirėpo rrethanat dhe ngjarja vetė janė fascinuese. Sikurse edhe personi i Esat Pashė Toptanit. Padyshim figurė negative, mirėpo shumė ma komplekse se sa e lejon kallėpi tradhtar-apo-hero.

The New York times: Edwin L.James

DY KRISMA NĖ PARIS

Studenti i ri shtin tri herė nė ‘Diktatorin’ para dyerve tė hotelit. Dorasi burgoset menjiherė – thotė qi krimi nuk ishe i planifikuem dhe se kishte shti n’impuls

New York Times, 14 Qershor 1920

Patrioti shqiptar Gjeneral Esat Pasha u vra nė ora nji tė mbasdites para Hotelit Continental nė rrugėn Castiglione. Vrasėsi āsht student shqiptar me emnin Avni Rrustemi.

Nė momentin e vrasjes sė Gjeneralit, me mija njerėz ishin tue kalue andejpari, karshi Kopshtit tė Tuilleries. Njerėzit dilshin nga restoranet n’afėrsi, ndėrsa rrugėt ishin plot me automobila qi e ēojshin elitėn e kryeqytetit franēez pėr nė Longchamps me i pa garat e Ēmimit Jockey Club – Derbit tė Francės.

Esat Pasha sapo kishte dalė prej hotelit me nji mikeshė e nisė me shkue n’Longchamps. Nji djalė i ri u paraqit mbrapa nji shtylle t’arkadės, dhe me nji revole tė madhe, tė cilėn e nxjerr nga xhepi i palltės, shtiu drejt nė Gjeneralin nga nji largėsi dyjardėshe.

Plumbi i parė pėrfundoi n’bark tė Esat Pashės. I plagosuni u kthye gjysėm-pėrreth dhe vrasėsi shtiu edhe njiherė, kėsaj rradhe drejt nė zemėr. Plumbi i tretė shkoi n’ajėr. Esat Pasha u shtri nė trotuar, gjersa rreth njizet njerėz iu vėrsulėn sulmuesit. Nji mjek doli nga turma dhe mbasi e kontrolloi tė goditunin, tha qi Gjenerali ishte tue dhanė shpirt. Ate e bartėn nė hotel, por vdiq para se me mbėrri nė dhomėn e tij.

Ballina e Nr.247, 06 Nandor 2008

Kolumne: Roland Basha

BARACK OBAMA- KRYETARI I BOTES

Send s’lanė pa i thanė. Terrorist, vrasės i fėmive, musliman (fyemje e randė ndėr katunari t’Amerikės), radikal, i papėrvojė, i korruptuem, i rrezikshėm, e bile edhe racist.

Disa nga kėto tubime tė pėrkrahėsve t’McCain/Palinit, ku ndiheshin klithjet ‘vraje’ e ‘hekja kryet’ kur pėrmendej emni i Obamės, bukur shumė filluen me na pėrkujtue nė mitingjet e Milosevicit e tė neofashistėve tė ngjajshėm. Asht kjo njana prej arsyeve kryesore pse aq shumė republikanė prominentė e mbėshtetėn Obamėn dhe ia bānė vorrin gati fushatės sė McCainit

Ediorial: MIGJEN KELMENDI

VLERA E JO BOJA

Me kėte fitore, Obama ēau kohėn nė paraobamiane dhe mbasobamiane.

Kush asht “Obama” n’Kosovė? Si me e njoft e diktue “Obaman”  dhe ate qė kjo fjalė konoton n’Kosovė?

Nuk celebrohet “Obama” nė gazetat dhe televizionet qė kanė paragjykime pėr nji gjuhė si Gegnishtja. Sepse kjo asht njejt si Amerika paraobamiane e cila paragjykonte – ngjyrėn e zeze dhe njerėzit me ngjyrė. Nuk celebrohet “Obama”  ne mediat qė propagojnė Vllazni Gjaku e jo Vlere, sepse kjo asht njejt si nė kohėn dhe botėn paraobamiane kur boja, gjaku, etnia, feja determinonin vllazninė.

Me e gjetė dhe diktue “Obaman” mbrenda shoqnisė kosovare, qe nji sfidė pėr njerėzit qė pretendojnė se janė tė kulturuem

Kolumne: Mentor Shala

BARACK OBAMA DHE SHQIPTARET

Nėse populli i Kosovės asht populli ma proamerikan nė botė, atėhere duhet edhe me i marr vlerat amerikane, e jo me shit pallavra. Nėse pėrnime e dojmė Amerikėn, pse mos me tentu me u ba si ta, sė paku n’aspektin e tė drejtave tė njeriut dhe vlerave qytetare. Nuk dyshoj se kemi me mberri kėte, por na duhet edhe pak kohė!

URIME BARACK OBAMA, NGA UNE DHE N’EMĖN TĖ GJITHĖ BASHKĖQYTETARĖVE TĖ MIJ – KOSOVARĖ! 

Veshtrim: Sazan Kryeziu

FERMA E KAFSHĖVE

Ngjarjet dhe personazhet tek “Ferma e Kafshėve” satirizojnė Stalinizmin ose siē e quan Orwelli ndryshe (Animalizmin), qeverinė autoritare si dhe idiotėsinė njerėzore nė pėrgjithėsi.

Idiotėsia jonė me kėtė rast nuk ka justifikim. Mė duhet tė pajtohem me Niēen kur thoshte se ēmenduria tek individėt ėshtė gjė e rrallė, por tek njė popull, apo komb ajo ėshtė parimi themelor.

Reportazh: Sara Kelmendi

PARIS, JE T’ADORE!

 … Parisi mbi tė gjitha karakterizohet me bukėn tradicionale baguette, djathin chevre dhe venėn e kuqe. Parisi asht Kulla e Eiffel’it, Muzeu Orsay, katedralja Notre-Dame dhe Sacre-Coeur, varrezat Pere Lachaise, Muzeu Orangerie, Louvre, Qendra Pampidou, Harku i Triumfit, muzeu i Salvador Dali nė Montmartre, ekspozita aktuale e aktorit dhe kangėtarit Serge Gainsbourg, kafja e impresionistave “Café de Flore” nė Saint Germain, oborri Tuileries, etj.

Reagim: Mehmet KALISI / Ferizaj

RTK, HARAM TĖ QOFSHIN 3.5 EURO

RTK, haram tė qofshin 3.5 euro qė t'i kemi dhėnė deri mė tani, nuk je mė televizion publik, sė paku pėr mua. Ky ėshtė njė argument i fuqishėm se nė Kosovė nuk kemi liri tė mediave, kėtė e dėshmon edhe njė raport i cili e indekson lirinė e mediave nė Kosovė nė shkallėn 2.27, dhe e renditė nė mesin e vendeve tė cilat liria e mediave ėshtė e cunguar.

OP-ED: Blerim Gashani

KUTIA ROBĖRUESE

Jeta njerėzore, nė njė mėnyrė, ka humbur nga zbulimi i televizorit. Ėshtė vėshtirė tė konkludohet  kjo nga dikush qė i pėrket gjeneratės, qė kuptimin e kėsaj bote e ka ndėrtuar edhe pėrmes televizorit. Mirėpo, kjo mundėsi e madhe na ka privuar nga shumė mundėsi tjera pėr ta njohur botėn, atė materiale dhe shpirtėrore. Me njė fjalė, ne jemi tė bindur se bota ėshtė kjo qė e shohim nė TV dhe nuk ka tjetėr. Megjithatė, ajo ėshtė shumė mė shumė se kaq

Eksplorer:

TELEVIZIONET  SHQIPTARE ENDE NE GJENDJE ANARKIE

Sipas nje raporti te ri te Institutit per Shoqeri te Hapur (OSI,) media elektronike ne Shqiperi vazhdon te jete e pakonsoliduar. Ky raport, pjese e serise ‘Televizioni ne Europe: raportet vijuese 2008’, shpreh shqetesim per qendrueshmerine e sektorit shqiptar te transmetimeve, i cili eshte i mbipopulluar. Gjithashtu raporti ngre pyetje per te ardhmen e transmetuesit publik, i cili ka mbetur ne tranzicion. Se fundmi, raporti paralajmeron per nje gjendje qe prek cilesine e informacionit qe u percillet qytetareve shqiptare.

Kultura: Naser Shatrolli -/Intervistė me Zeni Ballazhin, artist i arteve vizuele

DREJTORI I KOSOVAFILMIT, M’I VJEDHI PARET E MIA TE FILMI ,,KUKUMI’’ I ISA QOSJES…

Shkolla e Tiranės m’dha eksperiencė tė mirė tė punės e sidomos tė arteve vizive dhe mė ngriti nė njė shkallė profesionale qė nuk do tė mund ta arrija me shkollėn e Prishtinės, sepse shkolla Prishtinės ėshtė njė art i pa eksploruar dhe i imponuar

Fejton: Erjon Teli, zadhanes i Oborrit Mbretnuer

NUK KA COPE TOKE SHQIPTARE QE E KA FAL MBRETI ZOG

Nuk ka moment nė histori kur Mbreti Zog tė ket falur apo dhėnė tokė shqiptare

Historiografia komuniste gjatė 50 vjet pushtimi ka servuar lloj lloj shpifjesh pėr kėtė ēėshtje. Nuk ka asnjė tė vėrtetė pėr bashkėpunimin e Zogut me Pasic’in.

Zogu i I u largua nga Tirana si pasojė e grushtshetit tė organizuar nga Fan Noli dhe Luigj Gurakuqi. I ndihmoi Britania e Madhe, sepse Noli bėri njė gabim tė rėndė politik duke u afruar me Bashkimin Sovjetik dhe duke e hapur Ambasaden nė Moskė. Kjo e detyroi Britaninė e Madhe qė ta ndihmojė Zogun e I qė tė rikthehet apo, thėnė mė mirė, t’i hapej rruga qė ai tė kthehej nė Shqipėri me disa forca mbretnore  tė Carit tė rėzuar rus Nikolla, mercenarė tė quajtur “Bjelogardejci”, qė luftonin komunizmin kudo nė Europė. Natyrisht, bashkė me 9000 matjanė.

Serbia u urdhėrua nė njė mėnyrė t’i hapte rrugė Zogut qė ai tė kthehej nė Shqipėri

Artikull nga revista “TIME” e vitit 1929

ZOGU KISHTE AMBICIE ME U QUEJT “MBRETI SKENDERBE I DYTE”

Ballina e Nr.242, 19 Qershor 2008

Qėllimi i Gjuhėresė nuk ka qenė veē me e krijue nji mjet tė shprehjes pėr nji botkuptim dhe shprehi mendore tė besimtarėve tė Ingsocit (socializmit anglez), po me i bā t'pamundshme krejt mėnyrat tjera t'mendimit.

George Orwell '1984'