Ballina e Nr.248, 20 Nandor 2008

Daniel Gązulli

SHQIPJA E DHUNUEME

Si u dhunue shqipja? E para, tue shpla trutė e njerėzve nga kujtesa historike, sikur para kolerės sė kuqe nuk kishte gjallue asgja nė Shqipni e lum na qė na erdhi kjo farė e mbrapsht. Sė dyti, shtrimi i ēashtjės sė gjuhės si dukuni e luftės sė klasava e tue e shtri kėte luftė tashma edhe nė plan territorial. Sė treti, tue qitė nė harresė, ku me tė ndaluem me ligj, ku me zhdukje tė veprave e deri tė vorreve tė Atdhetarėve tė akullt, atyne qė na kishin lanė porosi  dashuninė pėr Shqipni, pse Atdhetaria u quejt nacionalizem e si rrjedhojė antagoniste me ideologjinė  komuniste. Pikėrisht pėr kėto arsye u harruen pėrpjekjet sa tė fisme aq edhe shkencore tė Komisisė Latrare tė Shkodres 1916, u lanė nė harresė pėrpjekjet qė banė atdhetarė e gjuhėtarė tė dorės sė parė, aty edhe nė kohė te fashizmit, pėr njė shqipe “tė pėrbashkme”. “U vendue - thuhet nė njoftimet e punimeve tė Komisisė -  me themelue nji orthografi sa ma tepėr tė pėrbashkme pėr tė dy dialektet”. E u shkue deri atje sa shkodranishtja u “ēpall” “gjuhė e klerit reaksionar”. Ajo, si gegnishtja mbarė, u shpall gjuhė “e deklasuar”. (Se si mund tė quhet njė gjuhė qė flitet prej ma se katėrmijė vitesh “e klerit reaksionar”, apo “e deklasuar”, veē mendjet e ēorodituna mund ta rrokin).

Shkruen M. Elezi: “Politika gjuhėsore dhe gjithė politika ndaj Veriut synonte shfaktorizimin e Shkodrės e tė krejt Veriut si qendėr e mbėshtetje e palėkundėshme nė pėrpjekjet e gjithė shqiptarėve me e kthye Shqipninė kah vlerat kombtare, kah Perėndimi, kah vetvetja”.

U shpėrfillen edhe mendimet e gjuhėtarėve tė medhej si Majer e Jokli, pse ata, gjuhėtarė borgjezė, nuk kishin pasė fatin tė njihnin veprat e shokut Stalin mbi gjuhėsinė!

Veriu u identifikue me Kishėn Katolike (qė i bante e i ban nder pse si asnjė simotėr e saj ka dhanė ndihmesė tė paēmueshme e tė paēmueme si nė ruejtjen e gjuhės e tė kulturės amtare, ashtu edhe nė pėrhapjen e kulturės europiane, jo qė ka qenė nxitėsja kryesore e lėvizjeve pėr liri), e si kundėrshtare e kolerės sė kuqe, u masakrue ma barbarisht se askund tjetėr nė botė.

Driton Tali, deputet - Shkak: reagimet ndaj Planit tė Ban Ki-moon’it

“GJOKSAT” E OPOZITĖS, LIDERSHIPI I MJEGULLUAR DHE “ANALISTĖT”

Disa “gjoksa” nga opozita, tė cilėt kur mė duheshin nėnshkrimet e tyre pėr ta futur pėr diskutim nė rend dite atė plan (te Ban Ki-moon- red.), tri here pata tentuar, nė seancat parlamentare tė qershorit dhe korrikut, iknin nga unė si “dreqi prej temjanit”. Ata e dinin shumė mirė se qėllimi im ishte qė parlamenti, si institucion pėrgjegjės, tė dal me njė qėndrim pėr planin gjashtė pikėsh, sepse ato e shkelnin kushtetutėn – atė kushtetutė qė ata “gjoksa” me eufori e miratuan....

Ngjashėm, irritues janė edhe ata “analistė” qė nuk pėrtonin tė jepnin fjalė miradije “Letrės sė Ban Ki-moon’it”, kur u publikua ajo “si letėr e balancuar mirė e cila i kėnaq tė dy palėt”. Madje, nga prononcimet e tyre shihej se disa nga ata “analistė” as nuk e kishin lexuar fare atė letėr. Kryesorja ishte se aleatėt tanė e kishin mirėpritur atė letėr, andaj edhe analistėt (e vetėquajtur) bėnin gara se kush po i pėrdorė fjalėt mė tė mira.

Anja Seeliger

ASHT KOHA KUNDERA ME FOLE

Demanti nuk mjafton, Milan Kundera duhet me dal me versionin e tij te tregimit, sepse Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek e meritojnė tė vėrteten.

80 vjeē i moēėm Miroslav Dvoracek me gjasė ka me vdekė pa e kuptue se kush e kishte tradhtue te policia komuniste ēeke asobote tė vjetit 1950, kur ai u nxu e u denue me 14 vjet punė tė detyrueshme nė minierat e uraniumit. 79 vjeēarja Iva Militka e cila asokohe i kishte tregue dashnorit te saj e ma vone edhe burrit Miroslav Dlask, per viziten qe Dvoracek e kishte ba ne rezidencen e tyne, ndoshta kurrė s’ka me e kuptue se a ka qene burri i saj apo Milan Kundera qe ka shkue n’polici dhe e ka denoncue Dvoracekun. Apo ndoshta ishin qe te dy. Ajo ka me dijte vetem se shoku i saj i shkolles Miroslav Dvoracek ka me kalue jeten e tij tue besue se ka qene ajo, Iva Militka, qe e ka tradhtue. Kjo s’asht vetem ēashtje e Kunderes, kjo ka lidhje edhe me Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek.

Editorial: Migjen Kelmendi

FATVA E KADARESE

Njashtu siē i gjente Enver Hoxha fajtorėt e dėshtimeve te veta, edhe Ismail Kadare, ky Enver i Letrave, kerkon fajtorin. Dhe e gjen. E gjen ne figuren dhe personalitetin e ish ambasadorit shqiptar nė Suedi – Bardhyl Kokalari. Asht Bardhyl Kokalari qė ma dogji Nobelin, piskati Kadare (sic!). E ajo qė i kishte djegė edhe ma shumė ishte fakti se ai ishte – gjirokastrit! Si mundet nji gjirokastrit me ja ba kete pune nji gjirokastriti! Nji gjirokastrit tjeter, Enver Hoxha, nuk i kishte ba gja kurrė Kadaresė. Perkundrazi. Andaj pse Kokalari gjirokastrit, si Enver Hoxha gjirokastrit, nuk i ndihmoi nji gjirokastrit si Kadare! Kjo i kishte dhimbtė ma sė shumti Kadarese.

Veshtrim: Latif Mustafa

RRĖNIMI I NJĖ PERANDORIE

Barack Obama duhet tė ulet, t’i vlerėsojė fiset arabe dhe tė bėj marrėveshje me ata, sepse ēdo ditė e mė tepėr, kėto “fise barbare” po dobėsojnė kėtė Perandori. Vlerėsimi jo-real apo neglizhenca totale ndaj kėtyre fiseve “barbare”, do tė rrėnojė kėtė perandori, pėr tė hapur njė faqe tė re tė historisė sė civilizimeve. Nė komparacion me faktualitetin historik, edhe SHBA-tė i pret fati i njėjtė, fat ky i cili ka pėrcjellė shumė perandori

Fragmente nga intervista e liderit te opozites Ramush Haradinaj, dhane Televizionit Rrokum

KORRUPSIONI ĖSHTĖ BĖ KULTURĖ E KĖSAJ QEVERISJEJE

Qeveria jonė nuk ėshtė krijuese, nuk po ju paraprinė gjėrave. Ėshtė qeveri e shpenzimeve tė mėdha. Jam plotėsisht i habitur me 34 milionshin e Rrugės sė Fushė Kosovės dhe gjithashtu jam i habitur me ēmimin 15 milionėsh pėr renovimine pallatit tė “Rilindjes”. A ka mundėsi dikush me dal me na spjegu pse kėto ēmime?!

Fatkeqėsisht, qeveria s’po lodhet me u spjegu ndaj askujt. Momentalisht korrupsioni ka hy ne sistemin qeverisės dhe ėshtė bėrė kulturė qeverisjeje. Ka pas korrupsion edhe ma para, por tani ka hy ne poret e sistemit politik.

Kolumne: Mentor Shala

ZOTNI BAN, LENA ME E NDĖRTUE KOSOVĖN QYTETARE!

Serbia po tenton me argumentue se nė Kosovė nuk mundet me u ndėrtue shoqni qytetare. Nuk mundet me u ndėrtue shtet i tė gjithė qytetarėve tė Kosovės. Dhe kjo ide fatkeqėsisht tash po gjen mbėshtetje edhe te Ban Ki-moon dhe te disa shtete tė Bashkimit Europian. Gjashtė pikat e Ban Ki-moon’it, munden me nxit ndjenat nacionaliste nė Kosovė. Dhe ne e kemi ende tė freskėt kujtimin se cka munden me sjell kėto ndjenja nacionaliste nėse dalin jasht kontrollit. Dhe pėr kėtė arsye asht e pakuptueshme qysh propozohet nji plan qė mundet me prodhu konflikt. Nuk besoj se asht interes as i Ban Ki-moon’it  e as i kurkujt tjetėr me prodhu konflikte prapė nė Ballkan

Kadri Mani – Leter e Hapur Kryeparlamentarit te Kosoves

KRYEENVERISTI- KRYEPARLAMENTAR!!

Shokut Jakup Krasniqi iu gjetėn reliket e Enver Hoxhės nė shtėpi, dhe vrik u hesht,  sipas stilit se marrja e tė “madhit” nuk shihet!

Edhe pėr shtėpinė e shfrenuar tujėn ka nis e po flet ēarshia!?

Mos ishte kjo arsyeja qė dje ia ndėrpretė fjalėn deputetit, zotit Naim Maloku, vetėm pse potencoi plagėn sekrete-publike pėr kontrabandė e pėr korrupsion!? Ju mund t’u jepni dhe t’ua merrni fjalėn rend e pa rend, e vend e pa vend, kujt tė doni, pas tekavae tuaja anarkiste.

Nė njė mbledhje tė PDK-sė ju kanė pyetur (mė shpjegon shoku B. M.) e vėrtetė se partia juaj ėshtė “demokratike”, ngase bathėt po tregonin diēka tjetėr!?

Ju, Jakup Krasniqi (i mjeri fisi- Krasniqi!) jeni pėrgjigjur: jo, ne vetėm quhemi ashtu formalisht “demokratike”, por nė fakt ne jemi parti socialiste, simotėr e P.S. tė Shqipėrisė!

Edhe lajmet gjatė lutės i keni dhėnė nga Hoteli “Rogner”, tė falsifikuara kinse po flisnit “nga Malet e Berishės”!!

Por, edhe me vetėm faktin e festimit tė 100-vjetorit tė satrapit Enver Hoxha, mė 10.10.2008, nė Sallėn e Kuqe tė Pallatit tė Rinisė nė Prishtinė, nga dy deputetė tuaj, Berat Luzha e Hydajet Hyseni, dhe nga dy sivėllezėrit tuaj, Ramiz Alija e Ilir Hoxha nga Tirana tiranike,  i keni plotėsuar dhe i keni tepruar tė gjitha kushtet qė tė shkoni nga ai post, qė as pa kėto skandale, nuk e keni merituar- kurrė!!

Opinion: Skėnder Limani       

OBAMA, EVROPA DHE KOSOVA

Me qykėn e zorit, Presidenti Amerikan nė largim, Gjorgj Bush, e bėri Kosovėn shtet tė pavarur. Kjo kur kihet parasysh qė njė pjesė e Evropės (e shteteve tė Bashkimit Evropian) nuk ishin tė sigurta se ēfarė tė bėnin me Kosovėn, kur njė pjesė ishte injorante dhe kur njė pjesė tjetėr ishte kundėr.

Pasi qė ish-presidenti Bil Klinton nuk e inauguroi pavarėsinė e Kosovės mė 13 qershor 1999, i mbeti presidentit nė largim, Gjorgj Bush, tė bėj diēka pėr kėtė punė. Mos-shpallja e pavarėsisė sė Kosovės nė atė kohė, ndėrkohė, shpallja e Rezolutės 1244 e OKB-sė, kishte krijuar njė realitet tė ri politik dhe ligjor nė Kosovė. Pėrmes kėsaj Rezolute, ishte OKB-ja, saktėsisht, misioni i saj nė Kosovė (UNMIK) ai organ qė e qeveriste Kosovėn, e jo kosovarėt, e jo vendorėt. 

Pastor Dr. Femi Cakolli: Lėvizja protestante dhe bėrja e Kongresit tė Manastirit

ALFABETI SHQIP IKONA MA E MADHE  E KULTURĖS SHQIPTARE

Nė gjashtė shekujt e fundit tė historisė sė popullit shqiptar, me sa hetoj, kėto janė katėr ikonat mė tė mėdha nacionale: Skėnderbeu, Meshari, Alfabeti dhe Pavarėsia e Shqipėrisė si dhe kjo tani e Kosovės. Tė flasėsh pėr njėrėn nga ngjarjet mė tė mėdha tė popullit tonė, atė tė Kongresit tė Alfabetit shqip, mbajtur nė Manastir prej datės 14-22 nėntor 1908.

Kohėve tė fundit nė kulturėn apo mos-kulturėn tonė tė debatimit nė arenat e ndryshme tė komunikimit publik po venerohet shpeshherė njė prirje pėr fragmentarizimin e historisė kombėtare, prirje pėr dezintegrim, prirje pėr pėrmbysje vlerash shekullore, prirje pėr fetari ekstreme, prirje pėr sektarizim tė historisė etj. Megjithėse nė historinė tonė ka vende pėr plotėsime dhe korrigjime. Kėtu tani pėrfshij edhe ēėshtjet lidhur me atė se kush e bėri Alfabetin shqip mė shumė sesa tjetri duke e shmangur gjithė tė vėrtetėn. Jo vetėm se disa katolikė po krekosen me kėtė gjė, por kam dėgjuar po ngjashėm madje edhe nga klerikė myslimanė. E vėrteta ėshtė se gjithė punėn kryesore tė Alfabetit e bėn protestantėt, kurse meritat i morėn tė tjerėt pėr shkaqe tė stilit tė “jaranisė shqiptare”. Dihet shumė mirė nga plot dokumente se nė kėtė Kongres fillimisht kryetar ishte zgjedhur Luigj Gurakupi dhe jo Mit’hat Frashėri. Dihet shumė mirė se nė kėtė kongres u fjalosėn, u pėrlan, u shtyn e gati sa nuk u rrahėn Gjergj Fishta e Ndre Mjeda, qė te dy priftėrinj tė lartė. Madje thuhet nė njė dokument se Mjedja ishte edhe i dehur. Dihet po ashtu se Kongresin dy ditėt e para nuk e drejtoi M. Frashėri por Gjergj Qiriazi, i cili ishte nėnkryetar dhe nikoqir i Kongresit. Dihet po ashtu shumė mirė se himin e Kongresit e shkroi Parashqevi Qiriazi.

Kongresi i Manastirit u thirr nga Mit’hat Frashėri, por u mbajt nė lokalet e shtėpisė “Bashkimi” tė Manastirit si dhe nė shtėpinė e familjes Qiriazi. Familja Qiriazi ishte kthyer nė besimin protestant nė fund tė viteve 70-ta tė shek. XIX. Kurrė nuk arrit qė tė dihet saktėsisht se sa delegatė pati ky kongres, pasi variojnė shumė lista. Kėrkesa origjinare pėr tė pasur njė alfabet unik pėr shkrimin shqip mori platformė ekskluzive nga ata qė pėrkthenin tekstet e shenjta nė shqip dhe ata qė shkruanin e qė botonin tekste shkollore, letrare e shkencore. E kush shkruante dhe botonte nė Shqipėri ato kohė? Gati askush tjetėr pos Shoqatės Biblike Britanike, Bordit Amerikan dhe ungjillorėve shqiptarė.

Opinion: Valmir Elezi

PARAJSA KA HUMBUR?

Ka shumė e shumė shkencėtarė qė janė munduar e po mundohen ta gjejnė vendndodhjen e “parajsės sė humbur”, tė ashtuquajtur Kopsht i  Edenit, ku mendohet tė kenė jetuar dy njerėzit e parė, duke e sprovuar vetėn pėrmes krijimit tė hartave nga mė tė ndryshme, por, zor qė tė bien nė njė mendje. 

“Parajsa nė LDK” po pėrcaktohet “nė tė shkuarėn”, edhe pse jetojnė ende disa qė i kanė takuar asaj. Madje, pėr disa ėshtė sikur kurrė nuk kanė qenė nė tė. Kjo ka filluar edhe largimin e disa individėve nga zyrat, pasi  nėnkuptohet nga “shokėt” e tyre se kanė qenė shkaktarė tė prishjes sė temperaturės konstante.

Film: Blerim Gashani - Disa fjali tė vonuara pėr njė film

KONSUMIM I SKAJSHĖM I INTIMITETIT

Winston Smith, heroi i romanit tė George Orwell-it “1984”, ėshtė njeri me fat. Kjo fjali duket paradoksale, sepse i referohet personazhit tė njėrės prej distopive mė tė njohura letrare tė tė gjitha kohėrave nė botė. Megjithatė, ne e dimė se Smith kishte njė kėnd nė dhomėn e vet, ku nuk e rrokte syri i telescreen-it tė Partisė. Po ashtu, nė vendin idilik ku takoi Julian, nuk ishte nėn survejimin e Vėllait tė Madh.

Sidoqoftė, kjo s’mund tė thuhet pėr Truman Burbank-un, protagonistin e filmit “Truman Show”. Ai nuk ka kėnde tė tij. Ai ėshtė tmerrėsisht i ekspozueshėm, qė nga ngjizja e tij nė kėtė jetė. Pėr motive krejt tė tjera nga totalitarizmi politik qė e ndjek Smith-in, jeta e Trumanit ėshtė nėn survejimin absolut tė “telescreen-it” medial tė shekullit XX. Kur e njohim sė pari, Burbank ėshtė njė njeri qė kalon ditėt e tij tė qeta, nė njė qytezė pranė detit; qė punon nė njė shoqėri sigurimesh dhe ka njė grua tė ėmbėl dhe njė shok tė dashur; person, qė rrethohet nga fqinjė e banorė tė tjerė qė e duan, e respektojnė dhe e pėrshėndesin, nė njė parajsė tė vogėl, me mjaft diell.

Mirėpo, krejt kjo ėshtė nė dukje tė parė.

Opinion: Vehbi Kajtazi

SI BURRAT!

Nga vepra patriotike e Sami Lushtakut, deri te arrestimet e fundit pėr skandalin “Medikus”-

Pak ditė mė parė njė kushėri i afėrt i kryeministrit Hashim Thaēi, Hamdi Thaēi, shofer i drejtorit tė Aeroportit Ndėrkombėtar tė Prishtinės, plagosi dy persona, gardianė nė kafe-barin “Harem” nė Prishtinė, vetėm se ata nuk e kishin lėnė tė hynte nė lokal.

Janė edhe shumė vepra tjera penale e kriminale tė kryera nga njerėz tė lidhur me kryeministrin Hashim Thaēi, pėr tė cilat dorėn nė zemėr nuk po ma mban tė shkruaj. Me kėto vepra, unė nuk dua ta ngarkojė kryeministrin. Por gjithsesi, ai ėshtė nė dijeni pėr kėto vepra. Dhe derisa ėshtė nė dijeni pėr veprimtaritė “patriotike” tė njerėzve tė tij, o duhet tė distancohet nga ta, o duhet tė akuzohet bashkė me ta duke dhėnė edhe pėrgjegjėsi gjithsesi

Fejtoni i Javes: Roland Basha

TEMA E TRATHĖTARIT DHE HEROIT -- DY KRISMA NĖ PARIS

Pakkush ne histori shqiptare ka emėn ma famėkeq se Esat Pashė Toptani. Tiran, intrigues, i shitun, tradhtar – kėto janė vetėm disa prej epiteteve tė pėrdoruna me e pėrshkrue. Vrasja e tij shihet si njana prej ngjarjeve ma heroike nė historinė moderne shqiptare.

Mirėpo, si gjithmonė, e vėrteta āsht ma e ndėrlikueme. 

Nė mjaft aspekte, Toptani ishte pak a shumė tipik pėr nji prijės shqiptar tė kohės -- i etun me e ndėrtu nji shtet modern e vetė me sundue si despot feudal.

Kėshtu, Esat Pasha jau jep malazezėve Shkodrėn, me kusht qi vetė tė ketė kontroll mbi Shqipninė e Mesme, por nuk e pranon autoritetin e Qeverisė e Vlorės.  Nė shumė raporte tė hueja tė kohės, paraqitet si 'patriot shqiptar' dhe ndoshta nė kuptimin e ngushtė tė fjalės kjo āsht e saktė. Problemi āsht qi ai, sikurse edhe nipi i tij Mbreti Zog, dhe Enveri pas tij, e donte nji Shqipni tė pamvarun, mirėpo tė pamvarun si ēiflik nėn pushtetin e tij, me flamur tė tij, dhe ishte nė gjendje me bashkėpunu me gjithkend, me sakrifikue njerėz e territore, e me marr pjesė n'intriga e komplote veē me e arritė kėtė qėllim.

Nė kohėn e vrasjes, ai ishte n'ekzil nė Paris, tue planifikue grushtshtet, derisa jetojke nėpėr hotele luksoze dhe hajke e pijke n'restorane t'shtrejta. Simbas artikullit tė “New York Times”, qė po e sjellim nė kėtė numėr, ai kishte aq shumė anmiq sa vrasja e tij ishte vetėm pyetje e kohės -- gja qi edhe ai vetė e thotė nė nji intervistė. Mirėpo, askush nuk e pat pritė qi kėtė punė do ta bānte nji student shqiptar, i cili nuk kishte ndonji lidhje direkte me Esat Pashėn. Bile, Rrustemi thotė qi vendimin me shti nė te e merr aty pėr aty kur ndeshet ballė pėr ballė me te nė Paris (ai vetė pėrfundon njejtė, kur vritet nė Tiranė katėr vjetė ma vonė, simbas tė gjitha gjasave, me urdhėn tė Zogut). Sa asht e vėrtetė kjo nuk dihet, mirėpo rrethanat dhe ngjarja vetė janė fascinuese. Sikurse edhe personi i Esat Pashė Toptanit. Padyshim figurė negative, mirėpo shumė ma komplekse se sa e lejon kallėpi tradhtar-apo-hero.

The New York times: Edwin L.James

DY KRISMA NĖ PARIS

Studenti i ri shtin tri herė nė ‘Diktatorin’ para dyerve tė hotelit. Dorasi burgoset menjiherė – thotė qi krimi nuk ishe i planifikuem dhe se kishte shti n’impuls

New York Times, 14 Qershor 1920

Patrioti shqiptar Gjeneral Esat Pasha u vra nė ora nji tė mbasdites para Hotelit Continental nė rrugėn Castiglione. Vrasėsi āsht student shqiptar me emnin Avni Rrustemi.

Nė momentin e vrasjes sė Gjeneralit, me mija njerėz ishin tue kalue andejpari, karshi Kopshtit tė Tuilleries. Njerėzit dilshin nga restoranet n’afėrsi, ndėrsa rrugėt ishin plot me automobila qi e ēojshin elitėn e kryeqytetit franēez pėr nė Longchamps me i pa garat e Ēmimit Jockey Club – Derbit tė Francės.

Esat Pasha sapo kishte dalė prej hotelit me nji mikeshė e nisė me shkue n’Longchamps. Nji djalė i ri u paraqit mbrapa nji shtylle t’arkadės, dhe me nji revole tė madhe, tė cilėn e nxjerr nga xhepi i palltės, shtiu drejt nė Gjeneralin nga nji largėsi dyjardėshe.

Plumbi i parė pėrfundoi n’bark tė Esat Pashės. I plagosuni u kthye gjysėm-pėrreth dhe vrasėsi shtiu edhe njiherė, kėsaj rradhe drejt nė zemėr. Plumbi i tretė shkoi n’ajėr. Esat Pasha u shtri nė trotuar, gjersa rreth njizet njerėz iu vėrsulėn sulmuesit. Nji mjek doli nga turma dhe mbasi e kontrolloi tė goditunin, tha qi Gjenerali ishte tue dhanė shpirt. Ate e bartėn nė hotel, por vdiq para se me mbėrri nė dhomėn e tij.

Ballina e Nr.247, 06 Nandor 2008

Kolumne: Roland Basha

BARACK OBAMA- KRYETARI I BOTES

Send s’lanė pa i thanė. Terrorist, vrasės i fėmive, musliman (fyemje e randė ndėr katunari t’Amerikės), radikal, i papėrvojė, i korruptuem, i rrezikshėm, e bile edhe racist.

Disa nga kėto tubime tė pėrkrahėsve t’McCain/Palinit, ku ndiheshin klithjet ‘vraje’ e ‘hekja kryet’ kur pėrmendej emni i Obamės, bukur shumė filluen me na pėrkujtue nė mitingjet e Milosevicit e tė neofashistėve tė ngjajshėm. Asht kjo njana prej arsyeve kryesore pse aq shumė republikanė prominentė e mbėshtetėn Obamėn dhe ia bānė vorrin gati fushatės sė McCainit

Ediorial: MIGJEN KELMENDI

VLERA E JO BOJA

Me kėte fitore, Obama ēau kohėn nė paraobamiane dhe mbasobamiane.

Kush asht “Obama” n’Kosovė? Si me e njoft e diktue “Obaman”  dhe ate qė kjo fjalė konoton n’Kosovė?

Nuk celebrohet “Obama” nė gazetat dhe televizionet qė kanė paragjykime pėr nji gjuhė si Gegnishtja. Sepse kjo asht njejt si Amerika paraobamiane e cila paragjykonte – ngjyrėn e zeze dhe njerėzit me ngjyrė. Nuk celebrohet “Obama”  ne mediat qė propagojnė Vllazni Gjaku e jo Vlere, sepse kjo asht njejt si nė kohėn dhe botėn paraobamiane kur boja, gjaku, etnia, feja determinonin vllazninė.

Me e gjetė dhe diktue “Obaman” mbrenda shoqnisė kosovare, qe nji sfidė pėr njerėzit qė pretendojnė se janė tė kulturuem

Kolumne: Mentor Shala

BARACK OBAMA DHE SHQIPTARET

Nėse populli i Kosovės asht populli ma proamerikan nė botė, atėhere duhet edhe me i marr vlerat amerikane, e jo me shit pallavra. Nėse pėrnime e dojmė Amerikėn, pse mos me tentu me u ba si ta, sė paku n’aspektin e tė drejtave tė njeriut dhe vlerave qytetare. Nuk dyshoj se kemi me mberri kėte, por na duhet edhe pak kohė!

URIME BARACK OBAMA, NGA UNE DHE N’EMĖN TĖ GJITHĖ BASHKĖQYTETARĖVE TĖ MIJ – KOSOVARĖ! 

Veshtrim: Sazan Kryeziu

FERMA E KAFSHĖVE

Ngjarjet dhe personazhet tek “Ferma e Kafshėve” satirizojnė Stalinizmin ose siē e quan Orwelli ndryshe (Animalizmin), qeverinė autoritare si dhe idiotėsinė njerėzore nė pėrgjithėsi.

Idiotėsia jonė me kėtė rast nuk ka justifikim. Mė duhet tė pajtohem me Niēen kur thoshte se ēmenduria tek individėt ėshtė gjė e rrallė, por tek njė popull, apo komb ajo ėshtė parimi themelor.

Reportazh: Sara Kelmendi

PARIS, JE T’ADORE!

 … Parisi mbi tė gjitha karakterizohet me bukėn tradicionale baguette, djathin chevre dhe venėn e kuqe. Parisi asht Kulla e Eiffel’it, Muzeu Orsay, katedralja Notre-Dame dhe Sacre-Coeur, varrezat Pere Lachaise, Muzeu Orangerie, Louvre, Qendra Pampidou, Harku i Triumfit, muzeu i Salvador Dali nė Montmartre, ekspozita aktuale e aktorit dhe kangėtarit Serge Gainsbourg, kafja e impresionistave “Café de Flore” nė Saint Germain, oborri Tuileries, etj.

Reagim: Mehmet KALISI / Ferizaj

RTK, HARAM TĖ QOFSHIN 3.5 EURO

RTK, haram tė qofshin 3.5 euro qė t'i kemi dhėnė deri mė tani, nuk je mė televizion publik, sė paku pėr mua. Ky ėshtė njė argument i fuqishėm se nė Kosovė nuk kemi liri tė mediave, kėtė e dėshmon edhe njė raport i cili e indekson lirinė e mediave nė Kosovė nė shkallėn 2.27, dhe e renditė nė mesin e vendeve tė cilat liria e mediave ėshtė e cunguar.

OP-ED: Blerim Gashani

KUTIA ROBĖRUESE

Jeta njerėzore, nė njė mėnyrė, ka humbur nga zbulimi i televizorit. Ėshtė vėshtirė tė konkludohet  kjo nga dikush qė i pėrket gjeneratės, qė kuptimin e kėsaj bote e ka ndėrtuar edhe pėrmes televizorit. Mirėpo, kjo mundėsi e madhe na ka privuar nga shumė mundėsi tjera pėr ta njohur botėn, atė materiale dhe shpirtėrore. Me njė fjalė, ne jemi tė bindur se bota ėshtė kjo qė e shohim nė TV dhe nuk ka tjetėr. Megjithatė, ajo ėshtė shumė mė shumė se kaq

Eksplorer:

TELEVIZIONET  SHQIPTARE ENDE NE GJENDJE ANARKIE

Sipas nje raporti te ri te Institutit per Shoqeri te Hapur (OSI,) media elektronike ne Shqiperi vazhdon te jete e pakonsoliduar. Ky raport, pjese e serise ‘Televizioni ne Europe: raportet vijuese 2008’, shpreh shqetesim per qendrueshmerine e sektorit shqiptar te transmetimeve, i cili eshte i mbipopulluar. Gjithashtu raporti ngre pyetje per te ardhmen e transmetuesit publik, i cili ka mbetur ne tranzicion. Se fundmi, raporti paralajmeron per nje gjendje qe prek cilesine e informacionit qe u percillet qytetareve shqiptare.

Kultura: Naser Shatrolli -/Intervistė me Zeni Ballazhin, artist i arteve vizuele

DREJTORI I KOSOVAFILMIT, M’I VJEDHI PARET E MIA TE FILMI ,,KUKUMI’’ I ISA QOSJES…

Shkolla e Tiranės m’dha eksperiencė tė mirė tė punės e sidomos tė arteve vizive dhe mė ngriti nė njė shkallė profesionale qė nuk do tė mund ta arrija me shkollėn e Prishtinės, sepse shkolla Prishtinės ėshtė njė art i pa eksploruar dhe i imponuar

Fejton: Erjon Teli, zadhanes i Oborrit Mbretnuer

NUK KA COPE TOKE SHQIPTARE QE E KA FAL MBRETI ZOG

Nuk ka moment nė histori kur Mbreti Zog tė ket falur apo dhėnė tokė shqiptare

Historiografia komuniste gjatė 50 vjet pushtimi ka servuar lloj lloj shpifjesh pėr kėtė ēėshtje. Nuk ka asnjė tė vėrtetė pėr bashkėpunimin e Zogut me Pasic’in.

Zogu i I u largua nga Tirana si pasojė e grushtshetit tė organizuar nga Fan Noli dhe Luigj Gurakuqi. I ndihmoi Britania e Madhe, sepse Noli bėri njė gabim tė rėndė politik duke u afruar me Bashkimin Sovjetik dhe duke e hapur Ambasaden nė Moskė. Kjo e detyroi Britaninė e Madhe qė ta ndihmojė Zogun e I qė tė rikthehet apo, thėnė mė mirė, t’i hapej rruga qė ai tė kthehej nė Shqipėri me disa forca mbretnore  tė Carit tė rėzuar rus Nikolla, mercenarė tė quajtur “Bjelogardejci”, qė luftonin komunizmin kudo nė Europė. Natyrisht, bashkė me 9000 matjanė.

Serbia u urdhėrua nė njė mėnyrė t’i hapte rrugė Zogut qė ai tė kthehej nė Shqipėri

Artikull nga revista “TIME” e vitit 1929

ZOGU KISHTE AMBICIE ME U QUEJT “MBRETI SKENDERBE I DYTE”

Ballina e Nr.246, 23 Tetor 2008

Intervista me Kryeministrin e Qeverisė sė Republikes se Kosoves, Hashim Thaēi

UNĖ JAM QYTETAR I REPUBLIKES SĖ KOSOVĖS, JAM SHTETAS I KOSOVES, KRYEQYTET KAM PRISHTINEN!

E kam deklaruar dhe e theksoj prapė se do tė ketė zero tolerancė ndaj korrupsionit dhe krimit tė organizuar dhe jam jetėsisht i interesuar pėr instalimin e shtetit ligjor nė Kosovė. Unė nuk mund tė pėrzihem nė autoritetet e pavarura tė vendimarrjeve, por mund tė ndikoj te organet e drejtėsisė. E kam theksuar mė herėt se ka lėshime, ka dobėsi, por qė organet kompetente duhet ta bėjnė punėn e vetė

Editorial: Migjen Kelmendi

“HYDAJETHYSENAT” E GJUHES SHQIPE

Rexhep Ismajlin e perjetoj si Hydajet Hysenin ate dite ne Sallen e Kuqe te Pallatit te Rinise, tuj e celebrue Enver Hoxhen. Me heshtjen e tij, me paaftesine dhe pazotesine e tij edhe njerezore edhe profesionale me qene njeriu qe kishte me i prie zhvillimit te gjuhes shqipe, debunkerizimit te saj, kultivimit te saj, ai zgjodhi me i apladue vendimeve politike e te diktatit enverist, e me e celebrue Standardin e vitit 1972. Njisoj si Hydajeti. Por, Hydajeti asht shume ma burre, ai doli publikisht dhe celebroi ate qe ai mendon se e meriton. Debakali civilizues i Rexhep Ismajlit asht se ai as asht koshient se po e celebron e aplaudon edhe ma zi se Hydajet Hyseni Enver Hoxhen dhe diktaturen e proletariatit, tuj mos e kontestue as kohen, as menyren, as rrethanat, e sidomos, mbytjen institucionale qe ju ba Gegnishtes me Kongresin e Drejtshkrimit te vitit 1972.

Per JAVA flet Kryetari i Kuvendit te Kosoves, Jakup Krasniqi

KUSH JU KA THĖNĖ SE KAM HEQUR DORE NGA BASHKIMI I TOKAVE?!

Kjo qė kemi sot nuk ėshtė zgjedhja ime personale, ėshtė vullnet i shumicės se qytetarėve tė Kosovės, qė i respektoj shumė. Nė demokraci, kudo mbisundon vullneti i shumicės. Kosova nuk mund tė jetė pėrjashtim. E respektoj vullnetin e shumicės edhe kur nuk pėrputhet me vullnetin tim. Besoj se kjo nuk i prish punė as politikės redaktuese tė gazetės suaj, qė e ndjek njė politikė arkaike, tė dėmshme pėr gjuhėn, kulturėn dhe historinė, por edhe pėr tė ardhshmen e popullit tonė. Ėshtė e dėmshme edhe pėr edukimin e brezit tė ri qė e meriton ta ketė nė  perspektivė njė hapėsirė mė tė madhe komunikimi

Eksplorer: Leandrit I. Mehmeti

EFEKTET E REZOLUTĖS SERBE

Kjo rezolutė mund tė konsiderohet si njė fitore e madhe e diplomacisė Serbe kur kihet parasysh pozita e saj jo edhe aq e mire qysh prej shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės. Nė raport me realitetin e krijuar nė Kosovė nuk pritet tė ketė efekte shumė tė mėdha sa i pėrket ēėshtjes sė statusit politik tė Kosovės, por efektet tjera anėsore nuk do tė jenė tė vogla pėr Kosovėn

Eksplorer: Ferid Selimi, MSc

KOSOVA DHE INTEGRIMI I PAKICĖS SERBE NĖ SHOQĖRINĖ KOSOVARE

Integrimi i pakicės serbe nė shoqėrinė kosovare nuk duhet parė si njė “tradhti kombėtare” serbe, por si njė patriotizėm nė mbrojtje tė identitetit tė tyre kombėtar

Republika e Kosovės, (tashmė e njohur nga mbi pesėdhjetė shtete), si shtet qytetar, po bėn pėrpjekjet maksimale pėr tė integruar tė gjitha komunitetet qė jetojnė nė Kosovė, pa dallim etnie, gjuhe, kulture, race, feje ose ideje politike. Mirėpo, tani pėr tani, edhe pse Qeveria e kėtij shteti mė tė ri nė Botė, nuk ndal orvatjet pėr tė treguar gatishmėrinė e ndėrtimit tė njė shteti multietnik, pakica serbe injoron organet udhėheqėse tė Kosovės e posaēėrisht ky injorim u intensifikua qė nga shkurti i kėtij viti kur Kosova shpalli pavarėsinė e saj.

Eksplorer: Gėzim Selaci

SHTETI I KOSOVĖS NĖ MES POLITIKĖS NDĖRKOMBĖTARE DHE SĖ DREJTĖS NDĖRKOMBĖTARE

Tani kur ēėshtja e pavarėsisė sė Kosovės do tė hapet nė Gjyqin Ndėrkombėtar pėr mendim kėshillues, mendoj se ėshtė e nevojshme tė bėhet njė dallim nė mes logjikės sė politikės ndėrkombėtare, nė njėrėn anė, dhe logjikės sė drejtėsisė ndėrkombėtare, nė anėn  tjetėr. Me fjalė tė tjera, ka njė dallim ndėrmjet mėnyrės se si funksionon politika ndėrkombėtare dhe si e drejta ndėrkombėtare; se si lidhen, ose nuk lidhen nė mėnyrė tė ndėrsjellė dhe se sa kushtėzohen, ose nuk kushtėzohen njėra nga tjetra. Sidoqoftė, nuk ėshtė korrekte qė drejtėsia ndėrkombėtare tė shihet me sytė e politikės ndėrkombėtare, ngase mendoj se janė relativisht tė ndryshme.

Kolumne: Fahredin Shehu

INTIFADA KULTURORE - Kush do ta filloj nė Kosovė?

Ekziston potenciali i kibernuar i njerėzve tė cilėt janė nė krye tė kulturės, ekzistojnė sharlatanėt tė cilėt paguajnė shuma tė majme pėr t’u nėnshkruar me nje libėr qė nuk e kanė shkruar vet dhe njė i ri nė Kosovė mund tė thotė se… me sendin e huaj nuk mundesh me hy dhondėr dhe Lidhja e shkrimtarėve ju e dini sa janė…? nuk bėn asgjė pėr ditėn ndėrkomėbtare tė librit, dhe PEN Qendra e Kosovės e cila nuk bėn asgjė pėr librin, dhe Ministria e kulturės qė i ka ra pishmanit se e ka bo jė projekt pėr librin, dhe botuesi i cili tė thotė: botuar librin???!!! Fshehe mos po tė rreh dikush…

Kultura: Mehmet ELEZI

GJUHA SHQIPE ĖSHTĖ SHUMĖ E PASUR. AJO ĖSHTĖ VARFĖRUAR ARTIFICIALISHT

Pikėpamja qė mbroj e argumentoj ėshtė e qartė: pėrjashtimi i pasurive tė gjuhės shqipe nė dialektin gegė tė saj u bė mbi kritere politike dhe jo mbi kritere gjuhėsore; ky pėrjashtim e bėri gjuhėn shqipe astmatike,  e la atė vetėm me njė mushkėri, duke ia kufizuar sė tepėrmi fuqitė shprehėse. Do tė ishte e pafalshme me ba prapė tė njėjtin gabim, me kėrkue prapė njė standard gjuhėsor pėrsėri me njė mushkėri, por me tjetrėn, duke e zėvendėsuar “mushkėrinė” e toskėrishtes me “mushkėrinė” e gegėrishtes. Thelbi ėshtė tjetėr: tė bėjmė qė gjuha jonė e bukur e e pasur, ajo qė na bashkon e na njėjtėson tė gjithė si shqiptarė, kjo gjuhė tė marrė frymė me tė dy mushkėritė e jo vetėm me njėrėn, rregullat e 1972-it tė hapen me kritere shkencore qė nė standard tė pėrfshihen tė gjitha pasuritė e vlerat e qenėsishme tė gjuhės sonė nė tė dy dialektet. Kaq.

Opinion: Blerim Gashani

DUM BABEN!

Krejt jashtė rendit kronologjik tė ngjarjeve, kėto relikte tė njė keqkuptimi tragjik klithnin emrin e njė njeriu, qė pėrveē vuajtjeve, tmerreve, tradhtive, ekzekutimeve, burgjeve e kampeve tė pėrqėndrimit, ka lėnė pas vetes edhe njė perspektivė tė vrarė pėr kombin, tė cilin e udhėhoqi nė theqafje. E drejtoi nė izolim e nė refuzim tė vlerave njerėzore. Dje, nė Prishtinė brohoritej emri i tiranit qė ka zhveshur jetėn e miliona shqiptarėve nga ēdo gjurmė humaniteti, duke etabluar njė aparat tė tillė dhune qė detyron gruan tė lajmėrojė nė organe shtetėrore atė ēfarė burri i saj i ka pėshpėritur njė natė mė parė, derisa kokat e tyre mbėshteteshin nė tė njėjtin jastėk. Njeriu, qė sistematikisht ka likuiduar elitėn shqiptare, e cila pėrpara se tė shihte regjimin mė tė poshtėr tė Evropės, radhitej krahas aristokracive tė vendeve tė tjera tė rajonit, nė mos ishte avangardė e tyre. Njė njeriu, qė ka aplikuar tortura tė tilla, shpirėrore dhe fizike, qė ishin harruar nė Evropė qė moti, dhe tė cilat ishin larguar shumė nga torturat e abuzimet e aparateve tė tjera komuniste, nė shtetet lindore.

Dje, si nė njė agoni, ata thėrrisnin e duartrokisnin...

Opinion: Mexhid YVEJSI

RINGJALLJA E ENVERIT DHE DASHAMIRĖT E TERRIT                 
Rreth shėnimit tė 100-vjetorit tė diktatorit tė Shqipėrisė, Enver Hoxha (1908-2008)
               
               

Fejton: Dokumenta origjinale

MEHMET SHEHU I SHKRUAN DUSHAN MUGOSHES:

“NUK KISHIM PARTI, POR KISHIM DHE ISHIM KOMUNISTĖ BASHIBOZUKĖ”

“PKSH ėshtė fund e krye njė krijesė e jugosllaveve dhe pa ndėrhyrjen e ngulte  tė kėtyre, as qė do tė kishte parti komuniste nė vendin tonė. Pėrpara se tė vinin Miladin Popovic dhe Dushan Mugosha pėr ta organizuar dhe udhėhequr komunizmin nė Shqipėri, aty s’ishte veē disa grupe tė vegjėl qė s’ishin aspak tė lidhur me masat qė ishin larg nga veprimtaria komuniste vėrtetė, qė ishin nė kundėrshtim me njeri-tjetrin, gjė qė kjo ka shkaktuar luftė tė ashpėr dhe tė paprerė midis tyre. Ndėr ta sundonte shpirti i ngushtė i sektarizmės, i oportunizmes dhe i lokalizmės” (Sang. trad. f3, nxjerrė  nga rezoluta e Konferencės sė parė tė pėrgj. PKSH mbajtur nė Labinot, nė prill 1943).

Ballina e Nr.245, 9 Tetor 2008

IBRAHIM MAKOLLI: KUVENDI I KOSOVES ASHT PENG I DISA INDIVIDEVE - JAKUP KRASNIQIT, XHAVIT HALITIT, SABRI HAMITIT DHE EQREM KRYEZIUT

Intervista e deputetit tė Kuvendit tė Kosoves dhe nenkryetarit te partise AKR, Ibrahim Makolli, dhane Televizionit Rrokum.

“Keto shqetėsime une i kam paraqitur edhe ne nje leter qe i kam drejtuar ne muajin mars te ketij viti Kryesise se Kuvendit, ku kam deklaruar se une si shef i grupit parlamentar te AKR, nuk do te marrė pjese ne mbledhjet e Kryesise, pikerisht per shkak se nuk kam pa nje seriozitet te anėtareve te Kryesise se Kuvendit. Friksohem se nese vazhdohet keshtu edhe per disa dite, ne si deputetė do te turprohemi pse jemi deputet te ketij Kuvendi dhe natyrisht nuk do te jetė nder per asnjerin prej nesh, por mund te krijohet nje praktik edhe per ata qe do te vijne”

Editorial: MIGJEN KELMENDI

Rezoluta Serbe nen hijen e kerreve parlamentare prej 6000 euro, tenderit te Telekomit prej 3 milionė e gjyse euro,  dhe protestave tė policėve dhe punėtoreve shėndetsorė te Kosoves

Shkoi, eci, u firue krejt pompoziteti, fama e rreme, mbuhavitja dhe kredia e Hashim Thaēit dhe Fatmir Sejdiut e fitueme me momentet e shpalljes se pamvarėsisė. Deshtime tė njimbasnjishme goditėn kėtė Qeveri dhe kėte qeverisje, e cila u provue se asht – prej letre. Aprovimi i Rezolutės Serbe i qet nji hije tė madhe dėshtimi krejt kėsaj Qeverie.

Rezoluta Serbe nashta si ban gja Kosovės, por i ban shumė Hashim Thaēit dhe mėnyrės se si e kuptoi dhe e aplikoi ai qeverisjen e Kosovės

Kolumne: BLERIM GASHI

LDK PARA DRAMES MA TE RE: REXHEP OSMANI DHE KOMPANIJA E “GORENJES” SULMOJNE KRYEZIUN DHE KUQIN

Termeti i dytė n’LDK po pėrgatitet nga njė grupim qė kushtimisht e quajnė “tė Gorenjes”, sepse zakonisht takohen ne restoranin qė gjindet ne katin e fundit tė godinės sė lartė tė “Gorenjes”, qė gjindet ne dalje tė Prishtinės. Ky grupim bashkon dhe takon emra si Lutfi Haziri, Naser Osmani, Melihate Termkolli, Astrit Haraqija, Rexhep Osmani, etj. Pakėnaqėsia e tyre buron nga mospėrfshirja e kėtyre emrave ne kombinimet e reja qeveritare. Fakti se ky grupim mobilizohet me mospėrfishrje nė ndarjen e kekut pushtetar, flet se janė mė shumė tė preokupuar dhe orientuar drejt pozicionimit se sa reflektimit politik dhe trazimit me fatin e LDK

SI FLET DHE PROPAGON NDAMJEN E KOSOVES IVAN VEJVODA, NJĖ NGA FIGURAT MA TE SOFISTIKUEME SERBE

Ivan Vejvoda, drejtori ekzekutiv i Fondit pėr Demokraci n’Ballkan, propagon dhe therret pėr ndarjen e Kosoves ne gazeten beogradase “Blic”. Ideja e ndarjes sė Kosovės, njė ide e moēme e nacionalistave serbė si Cosic, Covic, Djindjic dhe tė tjerė, pėrbėnė sot edhe opsionin kryesor edhe pėr intelektualet dhe perfaqėsuesit e shoqėrise civile si zoti Ivan Vejvoda dhe Sonja Light. Qė tė dy nė raste tė shumta ftojnė dhe ofrojnė ndarjen si mundėsi reale dhe tė pranueshme.  Po sjellim ketu disa fragmenete nga intervista qė drejtori ekzekutiv i Fondit pėr Demokraci n’Ballkan, zoti Vejvoda ja dha gazetes beogradase “Blic”, me 09.12.2007

Eksplorer: NORA AHMETAJ

INTERPELANCA PER MINISTRIN E PUNEVE TE JASHTME DHE DIPLOMACIA

Nuk ėshtė ēėshtje se a duhet lobuar dhe sa, por: a eshte Qeveria e Kosoves e pregatitur mjaft per te lobuar? A ka Kosova institut qe merret me ēeshtjet diplomatike e qe do te ndihmonin nga aspekti akademik, se paku, ne perpjekjet e Kosoves per njohje?

Secili shtet ku do duhej te lobonim eshte i rendesishem. Prandaj, kush ne Qeverine e Kosoves eshte ekspert per Nepal? Kush per Mongoli? Kush eshte ekspert per Izrael e Peru? Cilet jane ata njerez ne Kosove qe do te mund te perfaqesonin Kosoven ne relacion me shtetet e shumta ne bote qe nuk e kane njohur Kosoven?

Nga Shtypi Shqiptar: RUDOLF MARKU

AT ZEF PLLUMI, MES DIJES, EVIDENCĖS HISTORIKE DHE GJUHĖS

Pėrparėsia e At Zefit si historian asht dija e thellė e historisė sė Shqipnisė, njė dije e pėrftueme dhe e stėrvitun nė arkivat franēeskane, nga leximi i dorėshkrimeve tė ruajtuna, nga bisedat dhe nga njohja me disa nga personazhet ma tė rėndėsishėm tė historisė e tė kulturės sė kombit, por dhe nga njė pėrvojė vetjake e jashtėzakonshme. Historia te ai nuk vjen si dije akademike, si kategori e parapėrcaktuar, pėr shkak tė parapėrcaktimeve ideologjike; e nga qė nuk asht e tillė, historia pėr tė asht nė radhė tė parė historia e fateve njerėzore. Lexoni librat e historisė tė shkruar nga historianėt tanė. Personazhet historike janė monumente, jo njerėz tė gjallė.

Nė librin e mirėnjohur tė John Julius Norwich mbi Bizantin, flitet hollėsisht

Kolumne: LIRIDON KADRIU

KOSOVA, KY “SHTET” QĖ TA NDAL EDHE SHTIMIN

Mos u ēuditni edhe nėse kalon iniciativa serbe n’OKB, sepse Ēedomir Jovanoviē nuk ėshtė atje. Kjo nuk ėshtė Kosova e ėndėrruar, Kosova e Europės. Sė paku edhe njėzet vjet. Pa disa komandantė e gjeneralė, tė cilėt e kanė ēifligarizuar Kosovėn, Kosova do tė ecte shumė mė shpejt. Kroacia jau pa “hajrin” qė nuk hyri deri mė tash nė Europė bash komandantėve tė pa shkollė e gjeneralėve me shkolla tė natės. Merrni shembull dhe mėsoni prej saj.

Intervista: IBRAHIM ADEMI / FATLUM RRAHMANI

QEMAJL MUSTAFA: OBJEKTIN TIM E KAM NDĖRTUAR PA LEJE PĖR T’I SIGURUAR VETIT KULM

Qemajl Mustafa kishte ndryshuar shumė nė raport me mediat. Sa ishte nė opozitė bashkėpunonte shkėlqyeshėm me mediat, ndėrsa tash nervozohej shumė me pyetjet insistuese tė INFOSOT. Herė-herė fliste me ton tė lartė nė shenjė nervoze. Nuk mėrzitej fort pse nuk vjen me kohė nė punė. E pranoi se ka dėshtuar nė zgjidhjen e problemit tė kanalizimeve qė derdhen nė lumin Mirusha. Premtoi se nė vitin 2010 nuk do tė vie era kanalizim nė Gjilan. Ishte i bindur se ka bėrė punė tė mirė nė parkun e qytetit. E pranoi se objektin qė e ka nė Prishtinė nuk ka leje ndėrtimi, por tha se nėse ligji thotė se duhet tė rrėnohet do t’i pres rrėnuesit me petulla. Pėr disa individ qė janė nė kryesinė e PDK tha se ju ka ndalur ora para vitit 1999, por nuk e pranoi se PDK ėshtė pėrēarė shumė. Edhe pse i ka shkruar gazetarit Asdren Agushi mesazh kėrcėnues, shantazhues e ofendues, nuk i kishte rėnė pishman fare, ngase u arsyetua se ai ka qenė mesazh privat. Kryetari i Komunės sė Gjilanit, Qemajl Mustafa, pėr tė gjitha kėto ēėshtje foli ekskluzivisht pėr INFOSOT.

Fejton: ROLAND BASHA

"PSE NUK E PĖRBINI SHQIPNINĖ?"

Nė kėtė numėr sjellim nji fragment nga libri "Biseda me Stalinin" tė disidentit jugosllav Milovan Djilas. Ky libėr, i botuem nė vitin 1961, āsht kronologji e takimeve tė autorit me diktatorin sovjetik, ku e pėrshkruen edhe kalimin gradual prej entuziazimit nė zhgėnjim me sistemin sovjetik. Nė kėtė fragment bahet fjalė pėr marradhanjet me Shqipninė, ku Stalini ia parashtron pyetjen e famshme Djilasit - "Pse nuk e pėrbini Shqipninė?" Asht viti 1948, kohė kur ēdo shej tregon kah bashkimi i Shqipnisė me Jugosllavi. Ministri shqiptar i Ekonomisė Naku Spiru denoncohet nga kreu i partisė pėr shovenizėm pėr arsye se e kundėrshton bashkimin me Jugosllavi. Shtypja dhe izolimi i vazhdueshėm e shtyejnė Spiron me e vra veten. Djilasi, sipas fjalėve tė tij, e sheh federatėn Jugosllavi-Shqipni si nji mėnyrė me e zgjidhė problemin e pakicės shqiptare nė Jugosllavi. Mirėpo, fjalėt e Stalinit e bājn me dyshue n'qėllimet e pastra tė qeverisė jugosllave ndaj Shqipnisė. Ajo qė dukej si bashkim i dy vendeve miqėsore me ideologji tė pėrbashkėt tani e merr trajtėn e nji projekti tė msheftė imperial nga ana e Jugosllavisė. Asgjamangut, Shqipnia e ndrron kahjen dhe bāhet vasale e Bashkimit Sovjetik. Shkaku i kėtij libri, Djilasit, i cili tek ishte lirue nga burgu, futet prap nė burg ku i vuen edhe pesė vjetė tjera.

Ballina e Nr.244, 25 Shtator 2008

SKANDALOZE: Nje televizion privat i Shqiperise, Top Channel, e fiton tenderin prej afro 3.5 mln euro pėr krijimin e marketingut tė PTK, kompanisė mė tė madhe publike nė Kosovė 

KUSH JA FALI 3 MILIONE E GJYSE EURO TE PARAVE PUBLIKE TE QYTETERAVE TE KOSOVES  TELEVIZIONIT NGA SHQIPNIA - TOP CHANNEL: A HASHIMI A FATMIRI?    

Editorial: Migjen Kelmendi

KUSH: A HASHIMI A FATMIRI?

Qeveria Thaēi ka koncentrue aso force e asi pushteti ne duert e saj sa gjithēka sot ne Kosovė asht thjeshtue dhe reduktue vetem ne dy emna: Hashimi ose Fatmiri…

A don me e perdore kryeministri Thaēi kėtė pushtet nė tė mirė tė Kosovės, apo don me e pėrdorė nė tė mirė tė partisė sė tij, tė njerėzve tė tij, tė mediave tė tija, te Televizionave tė Shqipnisė…mendoj se Thaēi s’ka edhe shumė kohė me u gjegjė nė kėtė pyetje

Per “Java” flet Blerim Kuqi, shef ekzekutiv i LDK

NUK E DI KUSH DO TE SHKOJĖ, POR E DI KUSH DO TE VIJĖ NE LDK

Shoqėria kosovare ka nevojė pėr LDK-nė qė ka qenė dhe ėshtė bartėse e proceseve demokratike nė Kosovė. LDK-sė i takon dhe pritet prej saj qė proceset demokratike nė Kosovė t’i avancojė mė tej. Ne jemi duke konstruktuar njė program dhe strukturė organizative konform kėtyre kėrkesave.

Nė fakt, ne elektoratit po i ofrojmė njė program tė ri, qė nė vete mbledh kėrkesat pėr prosperitet nė Kosovė, pėrmes strukturės sė re organizative dhe sistemit tė ri zgjedhor i ofrojmė njė listė tė gjerė kandidatėsh pėr pėrzgjedhje dhe vendimi i mbetet elektoratit pėr t’i zgjedhur vlerat mė tė mira pėr tė implementuar kėtė program.

KIM MEHMETI FLET PER TELEVIZIONIN RROKUM

Partia Demokratike Shqiptare e Menduh Thaēit dhe Arber Xhaferit eshte tragjedia e shqiptareve te Maqedonise….Shqiptareve edhe lideret partiak ua zgjedhin te tjeret…. Objektivisht shqiptaret nuk e dijne  kush qendron  prapa tyre                                      

Intervistė me Oliver Ivanovic, ish lider i serbėve tė Kosovės, sot sekretar shtetror nė ministrinė  pėr Kosovė dhe Metohi nė Qeverinė e Serbisė

STATUSI I KOSOVES NUK KA ME QENĖ ĒASHTJE E KRYEME DERISA SERBIA KĖTE NUK E PRANON

Di diēka qe e dijnė edhe ata (politikanėt shqiptarė –red.), por nuk janė mjaft trima pėr ta thanė, qe statusi i Kosoves nuk ka me qenė ēashtje e kryeme derisa Serbia kėtė nuk e pranon…Rruga e Kosovės drejt Europės kalon nėpėr Serbi                               

Besa Arifi: In Memoriam – Faruk Begolli, aktor

SIKUR SHALLI QĖ E SILLTE NĖPĖR KOKĖ

Fejtoni: Roland Basha

NĖ FUND MBETI FJALA – HEBREJTĖ GJATĖ NACIZMIT N’KOSOVĖ

Nė kėtė numėr po e sjellim nji fragment nga autobiografia e Irene Grünbaum "Ikja nėpėr Ballkan," ku kjo hebreje beogradase e tregon historinė fascinuese tė ikjes sė saj nga nacistėt nėpėr Serbi, Kosovė, e Maqedoni dhe strehimin e saj pėrfundimtar nė Shqipni. Nė kėtė fragment -- kaptinė tė shkurtueme -- autorja flet pėr kalimin e saj nga Shkupi pėrtej malit e nė Tetovė, ku do tė strehohej te nji i njoftun. Kėtė udhė e bān me ndihmėn e Nafiut, fshatar shqiptar nga Maqedonia e sotme, i cili ishte pague me e qitė pėrtej kufinit. Kėte pėrvojė ajo e pėrshkruen me nji ironi tė hollė dhe sy pėr detaje interesante.

Opinion: Halil Ibrahimi

JA PSE NUK DO TĖ BĖHEMI KATOLIKĖ!  

Disa muaj mė parė kur autoritetet mė tė larta tė Kishės Katolike deklaruan se Kosova nuk do ta fitonte kurrė pavarėsinė sikur tė mos ishin 3 % katolikėt e Kosovės unė, sikur edhe dy milion shqiptarė tė tjerė pėrreth meje nuk patėm si tė mos stepemi nga ēudia e deklaratave tė tilla dyftyrėshe, tė pasakta, tendencioze dhe bile armiqėsore; por nė tė njėjtėn kohė ashtu  krejt pa vetėdije nuk patėm si tė mos i ikim pėrfundimisht kompleksit tė fshehur tė inferioritetit i cili i ėshtė skalitur me nge qe disa dekada shqiptarit musliman nė Kosovė, Shqipėri e Maqedoni, njėsoj. Si nė letrat e Eduard Saidit ishin ‘ata’ dhe mė poshtė pastaj ne.

Leter:

FALEMINDERIT Z. KRYETAR “QĖ I KENI LARGUAR KATOLIKĖT” PREJ ZYRĖS

Vendimin tuaj haptasi e ka pėrkrahur edhe Akademiku ynė i shquar Rexhep Qosja, i cili ėshtė shprehur se me kėtė veprim, Kryetari Sejdiu ėshtė duke ia kthyer Kosovės karakterin e shtetit laik

Reagim: Sali Kabashi

SAKRAMENTET E SPĖRKATJET E PRIFTIT PREN KOLA DHE MALLKIMI I NĖNĖS FATIME

Njė debat qė ka filluar dhe s’ndalet nė disa forume tė internetit e qė merr shkas njė njoftim nga data 28. 07.2008, pėr “kthimin nė fenė katolike” tė familjes sė Bajram Kabashit ka shkaktuar konfuzion tė konsiderueshėm nė qytezėn Gurrakoc tė komunės sė Istogut. E kemi parė si njė konstrukt shumė tė papastėrt propagandistik, i cili meriton njė sqarim

Ballina e Nr.243 te Gazetes Java, 11 Shtator 2008

                    

EKSKLUZIVE: A E KA THEMELUE PARTINE DEMOKRATIKE SHQIPTARE SIGURIMI SHTETNOR MAQEDON?             

A JANE ARBER XHAFERI DHE MENDUH THACI BASHKEPUNETORE TE SIGURIMIT SHTETNOR MAQEDON DHE SERB?                      

ĒKA THOTE PER BASHKEPUNIMIN E ARBER XHAFERIT DHE MENDUH THAĒIT ISH MINISTRI I MBRENDSHEM I MAQEDONISE - PAVLE TRAJANOV                                          

Fragmente nga intervista ekskluzive e ambasadorit te OSBE n’Kosove, Tim Guldimann dhene Televizionit Rrokum

A ESHTE KOSOVA SHOQERI MULTIETNIKE?

Pyetja lidhet drejtperdrejti edhe me vendin tim te lindjes, Zvicren. Ne qofte se krahasojme situaten ne Kosove me ate ne Europe dhe ne vendin tim, situata eshte krejt e ndryshme. Per dy arsye: e para, ne qofte se e shihni nga kendi se sa komunitete jetojne ne Kosove, atehere Kosova eshte shoqėri multietnike. Por, ne qofte se Kosova shikohet nga aspekti i te jetuarit bashke, mirekuptimit dhe tolerances, atehere frigohem se Kosova nuk i ploteson kushtet per te qene shoqeri multietnike…

Kolumne: PETRIT MUSOLLI

DYKRENAT E HASHIM THAĒIT

THAĒI ENDE E KA SIMBOL TĖ PARTISĖ SĖ TIJ SHQIPONJĖN ME DY KRENA!

NJIKOHĖSISHT QĖ ME “MBURRJE” E BUM MEDIAL E KA LARGUE KĖTE SIMBOL PREJ QEVERISĖ DHE GJITHĒKAJE QĖ AI REPREZENTON PUBLIKISHT N’EMĖN TĖ SHTETIT  TĖ KOSOVĖS.

N’partinė e vet- Kosova ende nuk asht pernime! N’partinė e vet kryeqytet nuk asht ende Prishtina! Thaēi e ka marrė guximin “me ja ēue Kosovėn” familjes Jashari – por, ende nuk e ka marrė guximin “me ja ēue Kosovėn” anėtarėve tė partisė sė vet.  E kam fjalėn pėr kėte Kosovėn ATDHE TĖ TANĖVE

Eksplorer: BLERIM GASHI

MUSLIMANET QE NDERTOJNE KATEDRALE

Punetoret muslimane e ndertojne Katedralen Katolike midis Prishtine, tuj thane cdo sabah: bismilahi rahmani rahim!

Ne nji vend ku 90 % jane myslimanė, punet jane duke u krye prej 100% myslimanėve, bile disa prej tyne edhe t’ninueshem, per me pas katedrale - 100% katolike

DIMAL LUTA: Festival Internacional de Benicassim 2008

NJI JAVĖ ME U MBAJT MEND

Ish nji p’ej javėve ma t’mira t’jetės teme. Kurrė nuk kam pa aq shumė talente brenda  nji kohe aq t’shkurtė. Mėsova edhe pėr grupe t’reja dhe muzikė t’anėve tė ndryshme t’botės. Takova njerėz tė mrekullueshėm tė cilėve u pėlqejke e njajta muzikė si mue dhe ishte hera e parė qė shkoja nė nji kamp.

MEHMET ELEZI: GJUHA SHQIPE PERBALLE SFIDAVE INTEGRUESE*

Gjuha shqipe duhet tė marrė frymė me kapacitetin e plotė tė dy  mushkėrive tė saj e jo vetėm me kapacitetin e njėrės mushkėri

Dėshiroj tė falėnderoj QSA, kolegėt pėr kumtesat shkencore dhe tė gjithė ju qė me pjesėmarrjen e gjallė i dhatė jetė kėtij takimi shkencor. Mendoj se ky sesion:

 - Mund tė vlerėsohet si hap drejt njė pėrkujdesjeje serioze pėr gjuhėn shqipe, pėr vlerat e pazėvendėsueshme tė saj; si shenjė se shoqėria shqiptare, pjesa e specializuar dhe e institucionalizuar e saj, po fillon me u marrė pėrnjėmend me gjuhėn shqipe. Gjithkush ka njė lloj tapie tė qenies, tė vetvetėsisė ose identitetit tė vet. Pėr kombin, ose le tė pėrdorim njė fjalė burimore shqipe, pėr lemin shqiptar,  kjo tapi ėshtė gjuha qė shkruajmė e qė flasim.

- Mund tė vlerėsohet po ashtu si njė mbėshtetje pėr veprimtarinė intelektuale, tė shpėrfillur jo pak nga politika nė vitet mė tė vėshtira tė kapėrcyellit (tranzicionit). Ndoshta po shkurtohet koha kur qarqe me ndikim nė politikė e nė media mund tė « emėrojnė » shkrimtar, akademik, analist, artist a intelektual tė madh cilindo qė u duhet atyre pėr ndihmesa tė tjera, jashtėprofesionale. Dita kur njė shoqėri fillon me e respektue hierarkinė e vlerave mund tė quhet ditė  e daljes pėrfundimisht nė dritė tė kėsaj shoqėrie.

ROLAND BASHA:  Fejtoni n’JAVA

Ballina e Fejtonit n'Java

Ballkani prodhon ma shumė histori se sa mundet me konsumue. Kėto fjalė tė Winston Churchillit vazhdojnė me e ndjekė gadishullin si hije.

Prej fesit e ferexhes nė sheshira e mini-fustanė, prej perandorive babilonike nė monolite etnike, prej Azisė nė Europė, prej feudalizmit nė komunizėm, prej komunizmit nė kapitalizėm tė vrazhdė,  prej kasaphanes nė gazmend e prej gazmendit n’kasaphane, historia e Ballkanit vazhdon me qenė tregim i nji krize marrėmendėse tė identitetit.

Asht tregim i nji armate autorėsh, ku secili e mohon versionin e tjetrit.

Nė numrat e ardhshėm e Javės, lexuesit do ta kenė rastin me u njoftė me disa nga kėto versione t’historisė. Disa prej kėtyne janė fleta t’shkėputuna tė reportazhit nė gazetat botnore tė kohės si New York Times, Manchester Guardian, Le Figaro, tė cilat, pėr t’mirė a pėr t’keq, e kanė formue dhe ndikue opinionin publik europian dhe amerikan mbi gadishullin i cili pėr nji kohė tė gjatė asht pa si nji copė Orienti apo Afrike midis Europės. Do tė shohim se si disa nga kėto tekste ma shumė i shprehin paragjykimet e autorit sesa realitetin objektiv, dhe si kėto paragjykime e kanė ndikue politikėn e Perendimit ndaj Ballkanit. E famshme nė kėtė aspekt āsht Rebecca West, njė shkrim tė sė cilės do ta sjellim nė numrat e ardhshėm.

Libri i kėsaj korrespondente e revistės New Yorker nė vitet 1930ta ‘Kingji i zi, petriti i pėrhimtė,’ (Black lamb, gray falcon)  e jep nji pasqyrė tansisht proserbe tė Ballkanit si dhe konflikteve nė te, tue i pėrfshi edhe paragjykimet ndaj popujve tjerė, e cila e ka ngjyrosė botkuptimin e amerikanėve pėr Ballkanin deri nė mes tė viteve ’90.

Shembull tipik te West asht teza e gabueshme qė anmiqėsite e popujve ballkanas janė me qinda vite tė moēme, tezė e cila u dėshmue fatale nė fillim tė luftės nė Bosne, dhe ka pasė shumė ndikim nė ngurrimin e amerikanėve me intervenue. 

Nė anėn tjetėr, do tė ndeshemi me autorė si Edith Durham, Rose Wilder Lane, Gabriel Louis-Jarray falė talentit e pėrkushtimit tė sė cilėve sot kemi rast tė njoftohemi deri nė detaje drejtpėrsėdrejti me jetėn e tė parėve tanė.

Joseph Roth, shkrimtari i madh austriak, poashtu do tė jetė prezent me shkrimet e tija si korrespondent nė Shqipni, si edhe Leo Bronshtajn, Trocki i famshėm, me raportet e tij mbi okupimin e Kosovės nė 1912.

Do tė shkojmė edhe ma larg, nė mesjetė e antikė, me portrete tė njerėzve nga kėto anė tė cilėt, jo rrallė, i kanė pri ngjarjeve tė randsishme n’histori botnore.

Shkurt, qėllimi āsht me e krijue nji portret ma tė plotė tė historisė sonė, tue i pėrfshi disa shkrime e autorė ma pak tė njoftun, por t’randsishėm. Tė gjithė janė tė huaj, jo pse e japin nji pasqyrė objektive, po pse shkrimet e tyne flasin poaq pėr zakonet e karakterin e ballkanasve sa pėr paragjykimet e pikpamjet e tyne. Dhe janė kėto paragjykime tė cilat, siē kemi me pa, edhe vetė ballkanasit i kanė pėrvetsue.

Nė kėtė numėr do ta lexojmė nji artikull nga viti 1963 tė botuem nė revistėn amerikane Harper’s, nji elegji pėr Ballkanin e vjetėr nė zhdukje e sipėr pėrballė modernizimit, e cila i pasqyron disa nga kėto qėndrime.

“Ballkani gjithmonė fillon te katuni ma poshtė,’ kėshtu e pėrshkruen autori gjakimin me ikė prej stigmės ballkanase tė vendeve nė tranzicion prej nji bote arkaike nė konsumerizmin e pasluftės.

Ajo qi e veēon kėtė shkrim āsht konteksti Luftės sė Ftohtė. Sado e egėr e mizore tė ketė qenė kjo botė, argumenton autori, as nuk krahasohet me barbarizmat e botės sė ashtuquejtun tė civilizueme, e cila e ka pjellė Holokaustit dhe kėrcėnimin e asgjasimit nuklear.

Kolumne: FAHREDIN SHEHU

KA SHPRESE…!

Para njė muaji e botova njė shkrim nė gjuhėn angleze pėr lexuesit Evropian. Shkrimi me titull “Tales from Ahtisaria” ose Rrėfimet nga Ahtisaria; janė shpalosur disa nga manifestimet e mrekullive tė shtetit mė tė ri nė botė, pra pėr Kosovėn, ato fenomene ishin vetėm disa sespe nuk e duronte hapsira e shkrimit qė tė shkohet mė tej prandaj ėshtė ndarė nė disa pjesė dhe ėshtė botuar vetėm pjesa e parė.

Lindita Bucinca: RESET YOUR MINDS! *

RIPROGRAMONI MENDJET TUAJA!

“Te Kaqa”- vendi ku ndodhin mrekullitė!

Njė iniciativė origjinale e bazuar nė sinqeritet, e karakterizuar me kreativitet tė dallueshėm dhe guxim, e motivuar nga dashuria e vėrtetė dhe mirėsia e pakusht, i preku zemrat e tė gjithėve, si tė atyre tė pranishėm ashtu edhe tė tė tjerėve qė pėr tė mėsuan me rrugė tė tjera:

Kjo ishte e ekspozita ime e parė dhe personale me moton “Reset Your Minds!” (Riprogramoni mendjet tuaja!) pėr tė cilėn unė mėsova e fundit, ndonėse “musketaret” rreth saj kanė investuar energjinė e tyre positive dhe javė tė tėra tė cilat i kanė ndarė prej kohės sė tyre shumė tė ēmueshme.

Mode: FLORA SULDASHI

...ah po, kjo po t’rin si me e pas shkri…

Rralle ndodhe qe veshjet te bien taman ne proven e pare, sikurse te Sayim-mode ( ne qendren tregtare manschardstr. ), tashme kjo nuk eshte rastesi, sepse ketu tani me ēmime te volitshme punohen robat sipas mases. qofte pantollonat apo sakotė, kostumet per byro apo ndonje fustan i veēante per mbremje...

Krejt keto realizohen ne baze te parafytyrimit tuaj, apo edhe me propozimet e saj, zonjushes e cila i realizon kreacionet si dhe perpunimin e tyre deri ne finale. Quajeni lirisht - ARTISTE TE SHTOFIT.

DOAN DANI: Nostalgji dhe manipulim

E kuptoj Hashim Thaēin qė pohon: “Kosova eshte ne aleance te plotfuqishme me bllokun Perendimor”, por kur kjo frazė citohet nga njė intelektual i ri mė ngjason me filmat indoktrinues tė enverizmit ku edhe fėmijėve u jepej njė rol nė Luftėn Ēlirimtare dhe nė krijimin e shtetit komunist

SKENDER LIMANI: Agim Zatriqi, ky idoli im

AGIM JAKUPI: Melodia e tupanave Baton- reagim‏

"Ne nuk e konsiderojmė demokracinė si alternativė tė Islamit ose mė tė mirė se ai. Ne demokracinė e llogarisim si njė parim Islam..."  (Radwan Mesoud)

Unė nuk kam ndonjė mendim kushedi ēfarė pėr shkrimet e mia se disa herė mė ka ndodhė qė tė shkruaj dhunshėm, temat qė mė imponohen nga zhurma e tupanėve tė tipit Baton, tė cilat po marrin kahje tė padėshiruar... Ai gjithnjė flet mbi njė realitet... qė dhunon realitetin demokratik. Tė marrim mashtrimin e madh, tezėn e pėrhapur se nė botė ekzistojnė dy demokraci: ajo perėndimore dhe Islame.

BESNIK FETAHU: Vėrtetė i zgjodhėn diplomatėt!

Praktikat ndėrkombėtare tė zgjedhjes sė kandidatėve pėr shėrbimin diplomatik nė bazė tė ngjyrave politike vėrtetė kanė rezultuar me  mungesėn e politikave kontinuele, afatgjate  dhe nė dėm tė interesave shtetėrore. 

Ballina e Nr.242, 19 Qershor 2008

Qėllimi i Gjuhėresė nuk ka qenė veē me e krijue nji mjet tė shprehjes pėr nji botkuptim dhe shprehi mendore tė besimtarėve tė Ingsocit (socializmit anglez), po me i bā t'pamundshme krejt mėnyrat tjera t'mendimit.

George Orwell '1984'