|
E Update'ueme: Apr 2nd, 2009 - 17:01:48 |
Java n'Jįva
NE NUMRIN E RI TE GAZETES JAVA
 |
| Ballina e Nr.250, 18 dhetor 2008 |
Eksplorer
LIDHJA DEMOKRATIKE E KOSOVES KAPERCEN RREZIKUN E SHPĖRBĖRJES?
Gjithe ate qė u pėrfolė e nga frika u parashikua si e mundshme, dmth - pastrimi dhe ēarja e dytė e Partisė kapėrceu rrezikun e parė. Me konsensus u arrite qe Sadri Ferati, i afert me grupin e Fatmir Sejdiut nLDK, tė zgjidhet pėr sekretar teknik, ndersa Fadil Ferati u caktua si ndihmes i tij. Au anuluen ingerencat mbretnore te Blerim Kuqit
Fragmente nga intervista ekskluzive e Zv/Kryeministrit Hajredin Kuqi dhanė Televizionit Rrrokum:
QEVERIA E KQYR TELEVIZIONIN RROKUM
Ne nė Qeveri gjithashtu e pėrcjellim Televizionin Rrokum. Ju pėrgėzoj pėr guximin pėr ti trajtuar temat, duke i pėrfshirė tė gjitha dhe duke e bėrė njė televizion i cili nuk ka tabu tema.
Njė shoqeri demokratike nuk ka tabu tema. Unė jam ithar qė ato tema tė trajtohen drejtė dhe natyrisht qė gjithmonė niveli i trajtimit tė jetė i lartė, siē edhe e keni nė televizionin tuaj. Pra, njė nivel qė nuk e dėrgon shoqerinė drejt konfrontimit, por drejt asaj qė ideja tė ketė pėr qėllim definimin dhe pėrmirėsimin e shumė ēėshtjeve
Opinion: NAFI BAXHAKU
NESE JO VEHABITE, ATEHERE KUSH PO E RREZIKON ISLAMIN TRADICIONA NE KOSOVE?
Prezenca e grupeve qe kane qendrime ekstreme, sikurse i kishte cilesuar Xhabir Hamiti, udheheqes i larte i BIK-es, te cilin para ca diteve te tillet e kishin rrahur, me se miri deshmon dobesit e vete Bashkesise Islame te Kosoves, e cila nuk merret me organizimin e jetes fetare, sidomos me rininė...Bashkėsia Islame i ka heshtur, kurse myftiu Ternava ne nje interviste ata nuk i kishte dalluar nga besimtaret e tjere, duke thene: Ne i kryejme ritet fetare se bashku, te gjithe i falemi Allahut dhe per kete jemi te bashkuar.
Ne fillim te dhjetorit, pasi eshte rrahur Xh. Hamitin, deklarojne se BIK
eshte e vendosur dhe e paluhatshme ne veprimtarine e saj tradicionale ketu e gjashte shekuj me parė, dhe se nuk ka fuqi e cila mund te na devijoje e shmange nga rruga jone islame tradicionale.
Cka dmth ky qendrim kontradiktor i zyrtareve te BI?
Cilet qenkan keta besimtare dhe me kend qenkan te bashkuar per te rrahur Kryetarin e Kuvendit te BI?
Myftiu Ternava nuk eshte prononcuar ne lidhje me kete. Populli duhet ta di se cilat qenkan ato grupe qe kane qendrime ekstreme, te cilat po i kryekan ritet fetare se bashku? Nese jo vehabite, atehere kush po e rrezikon islamin tradiciona ne Kosove?
Opinion: Zef ahmeti
DISA ASPEKTE QĖ NGADALĖSOJNĖ DEMOKRACINĖ E MIRĖFILLTĖ NĖ SHOQĖRINĖ SHQIPTARE
Oksidentalzmi shqiptar nė anėn tjetėr vlerėsohet e kundėrta orientalizmės. Sot shtohet pyetja, sa janė shqiptarėt afėr kėtij oksidenti? Ai shprehet shumė qartė dhe u bėn me dije se vet djelmnia e shkollueme e ka gabim kur kujton se okcidentalizma pėrmbahet vetėm ner veshje e mbathje evropiane, apo nė tė ndejunit plot kotėsi ner sallona....
Intervistė me drejtorin e Teatrit Kombėtar tė Kosovės, Arian Krasniqi
KRASNIQI: PO I JAPIM FUND IMPROVIZIMEVE NĖ TEATĖR
Ēifti Martin me regji tė Bekim Lumit, deri mė tash, nė fillimin e vet, i ka thyer tė gjitha rekordet e viteve tė fundit. Nė Premierėn dhe dy reprizat e dhėna i ka konsumuar mbi 1000 veta publik. Ky interesim ka kohė qė nuk ka ndodhė nė Teatrin Kombėtar tė Kosovės. Kjo kthesė e madhe ka ngjarė me Ēiftin Martin dhe Bekim Lumin si regjisor
Refleksion: Blerim Gashani
DASHURI E NJĖKAHSHME
Dy shokė bajshin llaf. Njani po i thotė: Vallahi, lajtum durt tu e dashtė dy vetė bacin (vllaun mė tė madh). Kur shoku e pyeti: kush dy, ky po i thotė: unė po e du bacin e ai po e do veten.
Kjo mesele popullore mu kujtua kur e dėgjova njėrin nga pjesėmarrėsit e njė debati duke i trajtuar kosovarėt si periferia e kombit dhe Shqipėrinė si shtetin amė, si qendrėn. Mė pėlqeu tjetri kur i tha se ai, si kosovar, nuk ishte periferia, por qendra e kombit. Sidoqoftė zėri i arsyeshėm i kėtij tė fundit hasi nė shikimet e rrepta tė audiencės, qė kuptohej se kanė lexuar vetėm shkronja tė prodhuara nga komunizmi primitiv i kohės sė diktaturės.
Nė rastin e dashurisė sonė pėr Shqipėrinė mund tė thuhet se, qė nga fillimi, ajo ka qenė dashuri nė njė drejtim. Bileta e emocioneve tė dashurisė kurrė nuk ka qenė kthyese, pėrveē nėse numėrojmė mashtrimin qė ia kemi bėrė vetvetes pėr 40-50 vjet. Shqipėria ka qenė zonja qė ne kemi dashuruar, por ajo kurrė nuk na ka bėrė hesap. Pėrveē buzėqeshjeve false dhe shikimeve nga lart, qė i ofron vajza njė djali, tė cilin e pėrbuzė pėr naivitetin e tij dhe tė cilit dėshiron tia bėjė me dije se i takon njė tjetėr niveli, tjetėr shenjė tė dashurisė ne skemi pranuar.
Gjatė gjithė kohės sė lidhjes sonė, bashkėudhėtar i kosovarit ka qenė inferioriteti. Ne jemi ndjerė inferiorė (dhe ende shumė nga ne ndihemi tė tillė) kundrejt tyre dhe i kemi arsyetuar edhe kur kinezėt pėr ta kanė qenė vėllezėr e ne vetėm shokė. Ata kanė qenė modelet dhe ne i kemi pėrcjellur pa asnjė hezitim. Nė tė gjitha fushat. Nė rast tė dyshimit pėr ndonjė fjalė apo shprehje tė gjuhės shqipe, kosovarėt i japin vulė bisedės me njė nė Shqipėri thuhet kėshtu, qė ska forcė qė e konteston pastaj. (sic!)
Refleksion: Skender Limani
KU NA MBETĖN ODAT E BURRAVE?
Pėr shembull, (shpresoj tė mos ju bahem bajat mė kėta shembuj) kur kėrsiti nji bombė te zyra e ICO nė Prishtinė, u tha gjithēka. Na u tha qė janė arrestue tre gjermanė tė sigurimit shtetnor tė tyne, sepse ata paskan qenė kryesit e veprės. Pastaj, ata dolėn tė pafajshėm dhe shkuen te shpija. Ndėrkohė, gazetarėt gjermanė na e banė me dije qė ata e kanė pėrcjellė krimin e organizuem nė Kosovė. Mes rreshtave, na thanė se kryeministri jonė, drenicalia, por edhe Ramushi, janė pjesė e krimit tė organizuem ekonomik dhe politik nė Kosovė dhe mė gjanė. Dhe kėshtu (e kėtu), pėrfundoi rasti. Kush ma zbani cik pėr kėtė punė.
Refleksion: Avni Rudaku
KOMBET KULTURORE, KOMBET POLITIKE MITI DHE HISTORIA!
(debati mbi Skėnderbeun me shkas botimin e monografisė pėr Skėnderbeun nga austriaku O. Schmidtt)
Sa ėshtė i gjallė Skėnderbeu nė jetėn shoqėrore, politike dhe institucionale nė Kosovė?
Kush nė Kosovė zemėrohet mė shumė nga tendencat pėr ta tokėzuar Skėnderbeun nga versionet shpjeguese qė shenjtėrojnė gati atė?
Cilit lloj tė nacionalizmit i kushton mė pak pėrgėnjeshtrimi i miteve nacionale?
Pse nacionalistėve kulturorė nuk i kėrset aq pėr shtetin?
Sa dėmtojnė indin koheziv socio-etnik dhe kombėtar lėkundja e heronjve tė padiskutueshėm?
A ėshtė pėr shqiptarėt nė Kosovė njė lloj luksi pėr tema tė tilla?
Pse tė frikėsohemi nga libra dhe ide tė reja, siē ėshtė rasti me botimin e monografisė sė O.Schmidtt pėr Skėnderbeun?
A duhet sjellur si kisha mesjetare ndaj mendimit ndryshe?
Refleksion: Ferdi Kamberiu
RISHIKIMI PĖR RINGJALLJEN E NJĖ DIKTATORI
Po ti referohemi burimeve historike dhe arkivave tė ndryshme del se gjatė 50 viteve tė diktaturės qė mbretėronte nė Shqipėri ,,u ekzekutuan pėr motive politike 5037 burra dhe 450 gra, u dėnuan me burgime 16.788 burra dhe 7367 gra, u internuan 48.217 burra dhe 10.792 gra, u dėbuan nga qytetet kryesore dhe nga zonat kufitare 11.536 familje, u pushkatuan apo vdiqėn nė burgjet shqiptare 64 shtetas tė huaj, ndėrsa u burgosėn 1215 burra dhe 38 gra tė huaja. 95 kosovarė qė ndodheshin nė Shqipėri u pushkatuan
Fejton: Marin Sirdani
NĖ SHKA FAJISET SKĀNDERBEGU?
Ndėr vepra tė ndryshme qė flasin mbi Skėnderbegun, posė punve tė ēuditshme t'atij kreshniku pėrnjėmend tė pashoq, bien nė sy edhe disa punė qė nuk pajtohen me nji Athleta Christi e Defensor Fidei. Kundrohen disa sende, due me thanė, tė cilat lypin zhvillim pėr tė kuptue mirė shkaqet e rrethanat qė e nxiten at farė burrit me veprue, nė disa raste, nė nji mėnyrė jo fort tė knaqshme.
Barleti, fjala vjen, e shkrimtarė tjerė t'asaj kohe, diftojnė se ky, per sė vogli, iu shtrue ritit tė cirkoncizjonit (te bamit synet), e kur iu mbush mendja me kthye nė vendlindje, mbyti kanceljerin e Sul1tanit, e nė Krujė, mishketoi ushtrin turke qė gjindej n'at qytet. Kėtyne, u shton Gjon Muzaka, princi i Myzeqesė, se ai [Skenderbeu] i ndau tė motrėn, Zanfinėn, tė martueme me Karl Muzak Topinė, edhe se i rrėmbeu krahinėn e Tomonishtes. Biemmi, mandej, i ven faj pse s'dijti kurr me u ngij me lufta.
Dec 18, 2008, 04:26
Java n'Jįva
NE NUMRIN E RI TE GAZETES JAVA
 |
| Ballina e Nr.249 te Gazetes Java, 04 Dhetor 2008 |
Editorial: Migjen Kelmendi
SHQIPNIA, NJI TREGIM KALLXUE NAJ TE ĒMENDUNI
Redaktori i RTK, Mentor Shala, sado e ka zor me argumentue se RTK mbetet i hapun dhe profesional, e kishte rrokė nji fenomen te ketyne diteve pėr bukuri: raportimet totalisht amatore tė Top Channel e KLAN per zhvillimet politike nKosove mbas aprovimit te raportit te Ban Ki-moon ne KS tOKB. Reagimet e pamatuna, toni alarmues, panik i panevojshem ne raport, egzagjerime e futja-kot argumentime te medias nga Tirana na deshmojne saktesisht - largesine e ketyne mediumeve shqiptare - prej Prishtine dhe realitetit politik te saj. Mentori e kishte rrokė drejt: keto mediume se kane shqisen me e rroke realitetin as politik e asfare te Kosoves. Jane te hueja. Po shihet nga raportimet. Keto raporte te medias vizive nga Tirana na provojne se sa te ēuditshme kokan dokė faqet e gazetes Rilindja kur botoheshin gjate te 90tave ne Tirane, e sidomos ato raportime televizive te ekipit te TVP udhehequn nga Sali Kelmendi ne TVSH. Mos e paqim dijte si jemi dokė atehere nTirane, kqyrni si po raportojne mediat e Tiranes sot prej Kosove edhe e kuptoni. Skandal. Mileu kulturor asokohe nTirane e pat abortue dhe diskreditue menjihere Rilindjen edhe ate ekip televiziv te TVP. Ata ishin njerezit ma te vetmuen nTirane gjate 90tave.
Edhe afer edhe larg bahet Prishtina prej Tirane. Sidomos per mediumet qe se kane te sinqert interesimin e as mbulimin e temave politike nga Kosova. Interesimi i pare dhe i fundit jo vetem i Top Channel, por edhe KLAN asht torta e marketingut. Tuj u interesue keshe per Kosoven politike, jane te bindun se i afrohen ma kollaj edhe tortes edhe politikajve.
Ky penetrim flagrant i medias nga Tirana, tue na prue nji gazetari nga ma prostituivet nBallkan, qe si e tille edhe kualifikohet ne tana analizat e instituteve nderkombetare profesionale te medias, asht nji e dhane alarmante se hapsina publike edhe ashtu e kontaminueme budallakie e joprofesionalizmi te medias kosovare, po i shtohet edhe prostituizmi i medias prej Tirane.
Si Nana Tereze po mdoket media e Kosoves, kur po e krahasoj me aftesite e talentet e pamata prej Deep Throat gazetarie te medias prej Tirane.
Reagim: Mentor Shala
A PO DOJMĖ KOSOVĖ ME VLERA AMERIKANE, A ME VLERA NACIONALISTE?
Mendoj se mediat nė Kosovė pėr shkak tė interesave tė ngushta tė BOSAVE tė tyne janė tuj mbjell tutė te populli. Prej se asht ba shteti tanė kohėn shumica e mediave tona janė mundu me relativizu dhe me dobėsu qaq shumė randėsinė qė e ka shteti. Pėr shumė gazetarė kosovarė, Kosova nuk paraqet shtet. Njajtė si pėr Serbinė qė Kosova nuk paraqet shtet. Nė kėtė pikė mė duhet me thanė fatkeqėsisht pajtohen Serbia dhe shumė gazetarė kosovarė, besa edhe njė pjesė e shoqnisė civile
Reagim: Ridvan Berisha
DUKE PRITUR DITĖLINDJEN E PARĖ TĖ SHTETIT
Rrugės pėr nė punė, ditėn e protestave tė 2 dhjetorit 2008, po ecja skaj turmės derisa mė shoqėronin thirrjet me tone revolucionare dhe parullat kundėr Qeverisė dhe Institucioneve tė tjera tė shtetit. Qėndrimi kundėr qeverisė e justifikon protestėn si formė e shprehjes sė opinionit publik. Mirėpo, derisa po qėndroja me turmėn, ndėgjova thirrjet e zėshme tė organizatorėve tė protestės UĒK, UĒK, UĒK. Kjo pėrnjėherė e ngjallte reagimin e masės, krijonte njė disponim dhe mendje absulutisht e gatshme pėr konflikt. Kėtu mendoj se qėndron problemi kryesor i sjelljes sonė shoqėrore, pėrkatėsisht i kėtyre organizatave joqeveritare, organizatorė tė protestės, qė ėndėrrojnė tė shohin veten nė pushtet duke dhėnė sinjifikasione tė pėrdorimit tė mundshėm tė dhunės pėr tė rrėzuar udhėheqėsit e shtetit.
Gjuhesi: Shezai Rrokaj
SHQIPJA PO REFORMOHET TERESISHT
Gjuha shqipe ka ndryshuar shume, per mire dhe per keq pas viteve 90, koha kur ndryshoi sistemi. Bashke me njerezit zhvillohet dhe gjuha qe ata perdorin. Pikerisht, levizjet demografike kane bere qe dialektet te japin dhe te marrin me njeri-tjetrin. Gjithashtu dhe hapja e kufijve ka bere qe te perdoren me vend dhe pavend, fjale dhe struktura gjuhesore te huaja.
Gjuha e drurit
Tre dukuri ndodhen pas viteve 90 me ndryshimin e sistemit, e para ishte clirimi gradual prej gjuhes se drurit brenda kornizes se dogmes ideologjike. "Ne disa tip ligjerimesh gjuha shqipe duke dashur t'i pershtatej dogmave marksiste-leniniste filloi te ngurtesohej dhe kalcifikohej, ne nje shtrat te gjere parafabrikatesh, tipike per ate kohe, ne termat gjuhesor kjo quhet gjuha e drurit, ose e ngurtesuar qe shpreh perceptim dogmash ne ligjerime politike, nacionale, nderinstitucionale", - shpjegoi Rrokaj. Disa shprehje tipike te pasqyruara dhe ne fjalorin e gjuhes shqipe te viteve 80 jane te mendojme, te punojme dhe te mesojme si revolucionar, shfaqje e huaj, njeriu i ri, etj. Por, pas viteve 90 me ndryshimin e sistemit, kjo krijoi nje boshllek, i cili ne vetvete krijoi nje boshllek, i cili me kalimin e viteve do te kthehej ne nje deformim dhe gjuhe arkaike.
Reagim: Hans-Joachim Lanksch
SHKRIMTARI DHE DIKTATORI: KADARE-HOXHA DHE HITLER-JYNGER
Ditėve tė fundit nė pothuaj tė gjitha mediat shqiptare ėshtė pėrhapur njė intervistė e shkrimtarit Kadare dhėnė ALSAT-it ku shkrimtari shqiptar tregon, ndėr tė tjera, qė ka qėnė i mbrojtur Enver Hoxha duke krahasuar, deri diku, kėtė dukuri me rastin e njė shkrimtari gjerman nėn regjimin nazist: "Mė ka mbrojtur sepse mesa duket shkrimtari e ka me vete mbrojtjen. Kjo ėshtė pak a shumė jo nė atė shkallė si Hitleri me Jungerin, por nė njė farė mėnyrė ngjan."
Kolumne: Lutfi Lepaja
SHEGARIMI, ME U SHEGARĖ
Ma kisha dashtė me mujtė me u shegarė nė qit kohė se me ma dhanė krejt dynjanė. Pėr shkakun se pikėrisht me u shegarė tash ėshtė ba e pamundun, Tė gjitha tjerat bajnė. Bėn me sha, bon me tallė dikė, bon besa edhe me u vettallė. Bon masandej edhe me u paraqitė serioz me ēka tė duesh. Mundesh sot me qenė prodhues perimesh (bahqexhi) dhe me qenė e me u parqitė serioz, thuajse je filozof, qė domethanė gjoja se di shumė mė shumė tjera gjana se veē me prodhu perime. Masadandej i kemi edhe kuadrot e arsimit. Mundesh sot me prodhu nxėnės krejt nė lirinė e tė qenit prind i tyre, por edhe me u dredhė dhe nė tjetrėn anė me i dalė pėrpara te dėrrasa e zezė dhe me i mbajtė ligjėrata fėmijės, tė riut dhe atij i shkon mendja qysh mujte ti me iu ba edhe mėsues, kur ai e di se ti tash je i pėrjashtuar nga dy koncepte elementare: nuk vetesh nė shtėpi pėr asgjė, madje as kur ėshtė bajrami i qenve, por edhe ke tė drejtė me dijtė si dreqi, qė ėshtė edhe filozof gjanat, pėr lirinė ma tė ambėl, tė drejtėn me gabue, me u habitė, mos me besue nė gjana tė ēuditshme, kėtė ta kanė marrė, prandaj si mėsues a punėtor arsimi, pije duhanin, pi ēaj nė kafe por mjerisht hala nuk je rritė nė gradėn siē e kam pėr shembull unė, qė jam shkrimtar dhe pėrditė marr recepte qė mė nokautojnė mbi konceptet e zhvillimit shoqėror, qė unė ndėr sy tyre, nuk di tu jap kualifikim gjegjės. Dhe kėtu po krijohet ajo pjesa hapėsinore e kohės edhe neutrale, ku rri shegarimi e mu nė tė nuk mund tė gjindem.
Kolumne: Shaqir Islami
P A L A Ē O
Se gjuha shqipe sėshtė zyrtare, ka milion argumente nė shoqėrinė tonė. Se vetė politikanėt nuk e respektojnė gjuhėn shqipe si gjuhė zyrtare, ka njė milion argumente. Se vetė shqiptarėt se respektojnė tė drejtėn qė ua garanton kushtetuta, pėr ta folur gjuhėn amtare, ka milion argumente. Se politikanėt tanė bėjnė gara se kush e flet mė mirė gjuhėn maqedonase, e duke pasur turp ta flasin gjuhėn e vetė amtare tė garantuar nga kushtetuta, duhet vetėm ti shikoni dhe dėgjoni mediat maqedonase
Illyria
RAMIZ ALIA I KISHTE DUERT ME GJAKĖ SHUME GJAK
Gazeta Illyria sjell intervisten me ambasadorin e parė amerikan nė Shqipėri, William E. Ryerson. Ambasadori pas 15 vjetesh tregon misionin e tij nė vendin e izoluar pėr gjysmė shekulli. Si e priti detyrėn, cila ishte pėrballja me Shqipėrinė, klasėn e vjetėr dhe tė re politike. Marrėdhėniet me politikanėt e rinj, takimet e Sali Berishėn dhe Presidentin e asaj kohe, Ramiz Alia.Z. Ryerson, pas dimrit tė gjatė komunist, shqiptarėt u gėzuan pėr rivendosjen e marrėdhėnieve diplomatike me Shtetet e Bashkuara nė 1991.
Ēfarė kujtoni nga takimet tuaja me ish-presidentin Ramiz Alia? Disa e shihnin atė si Gorbaēovi shqiptar, por pėr shumė tė tjerė ai ishte thjesht udhėheqėsi i fundit stalinist i Shqipėrisė. Cili ėshtė mendimi juaj pėr figurėn e tij?
Rayerson: E takova sė pari jozyrtarisht, nė njė kafene, nė katin e poshtėm tė Parlamentit, gjatė njė prej pushimeve mes debateve. Kur i vura nė dukje se Shqipėria duhej tė rishikonte tė kaluarėn e saj ashtu siē ishte detyruar tė bėnte Gjermania me tė kaluarėn e saj, ai mė kundėrshtoi, duke mė thėnė se dy rastet nuk mund tė krahasohen.
Pak javė mė pas mė ftoi qė tė takohesha me tė nė Presidencė. Mu duk shumė i informuar. E dija qė fliste serbo-kroatisht, por kur qeshi pėr diēka qė thashė, pa pritur qė tia pėrcillte pėrkthyesi, e kuptova qė kishte edhe njohuri tė anglishtes.
Ai u soll nė mėnyrė dashamirėse me mua, por unė asnjėherė nuk e harroja se shumė mė tepėr njerėz ishin vrarė, duke u pėrpjekur qė tė iknin nga Shqipėria, gjatė viteve tė tij, sesa gjatė periudhės sė gjatė tė Enver Hoxhės. Ai kishte gjak nė duart e tij. Shumė gjak.
Opinion: Skender Limani
REVOLUCIONI MEDIAL I QUEJTUN RROKUM TV
Edhe RTK, edhe KTV edhe RTV21, sido qė tė shikohen, po na dalin televizione tė dėshtueme. Sepse ato kurrė nuk arritėn me na informue. Me krijue edicione lajmesh tė mira, informative, tanėpėrfshimse dhe tė paanshme. Me qene, thjesht, televizion i shoqnisė sė Kosovės. Asnjani televizion qė i pėrmenda ma nalt nuk i plotėson kėto kushte e kritere. Kanihere ndalem e mendoj: a ka qenė qėllimi dhe misioni i kėtyne televizioneve bash ky, qė asnjihere nuk provuen me na informue plotnisht? Krejt po del qė po. Pse? Ka shumė arsye
Veshtrim: Albatros Rexhaj
ĒIFTI MARTIN I BEKIM LUMIT, NJE SHFAQJE ME SHIJE
Teater: Naser Shatrolli
TENDENCĖ E BEKIM LUMIT PĖR TI THYER KLISHETĖ E SHFAQJEVE KLASIKE
Nuk duket realiteti ynė, ashtu si interpretohet. Treni ynė, qoftė artistik apo intelektual ose njerėzor, asht nė rrethin vicioz, mund tniset nga Fush-Kosova deri nPejė e nLlap, dhe mbetet me kaq. Ky asht diapazoni jonė. Nkėtė rrafsh veprohet ose e kundėrta e saj, derisa na bahemi gati pėr ta kap trenin, ai ikė, sepse ritmet e tij, me ritmet e qiftit Martin, janė diametralisht tė kundėrta. Ky asht absurdi. Ata duken normal, por nominohen si figura groteske, pėrderisa pėrsėriten
Fejton
ĒKA SHKROI "THE NEW YORK TIMES" KUR SHQIPNIA SHPALLI PAMVARESINE
Shkrimet qė publikoi gazeta e njohur amerikane para dhe pas 29 Nėntorit. Pėrpjekjet pėr tė penguar shpalljen e pavarėsisė dhe roli i Ismail Qemalit
Gazeta amerikane sjell intervistėn e Qemalit pėr The Morning Post
ISMAIL QEMALI, BESNIK I PERANDORISĖ OSMANE, PĖRPLASET ME ITALINĖ
Dec 4, 2008, 07:52
Java n'Jįva
NE NUMRIN E RI TE GAZETES JAVA
 |
| Ballina e Nr.248, 20 Nandor 2008 |
Daniel Gązulli
SHQIPJA E DHUNUEME
Si u dhunue shqipja? E para, tue shpla trutė e njerėzve nga kujtesa historike, sikur para kolerės sė kuqe nuk kishte gjallue asgja nė Shqipni e lum na qė na erdhi kjo farė e mbrapsht. Sė dyti, shtrimi i ēashtjės sė gjuhės si dukuni e luftės sė klasava e tue e shtri kėte luftė tashma edhe nė plan territorial. Sė treti, tue qitė nė harresė, ku me tė ndaluem me ligj, ku me zhdukje tė veprave e deri tė vorreve tė Atdhetarėve tė akullt, atyne qė na kishin lanė porosi dashuninė pėr Shqipni, pse Atdhetaria u quejt nacionalizem e si rrjedhojė antagoniste me ideologjinė komuniste. Pikėrisht pėr kėto arsye u harruen pėrpjekjet sa tė fisme aq edhe shkencore tė Komisisė Latrare tė Shkodres 1916, u lanė nė harresė pėrpjekjet qė banė atdhetarė e gjuhėtarė tė dorės sė parė, aty edhe nė kohė te fashizmit, pėr njė shqipe tė pėrbashkme. U vendue - thuhet nė njoftimet e punimeve tė Komisisė - me themelue nji orthografi sa ma tepėr tė pėrbashkme pėr tė dy dialektet. E u shkue deri atje sa shkodranishtja u ēpall gjuhė e klerit reaksionar. Ajo, si gegnishtja mbarė, u shpall gjuhė e deklasuar. (Se si mund tė quhet njė gjuhė qė flitet prej ma se katėrmijė vitesh e klerit reaksionar, apo e deklasuar, veē mendjet e ēorodituna mund ta rrokin).
Shkruen M. Elezi: Politika gjuhėsore dhe gjithė politika ndaj Veriut synonte shfaktorizimin e Shkodrės e tė krejt Veriut si qendėr e mbėshtetje e palėkundėshme nė pėrpjekjet e gjithė shqiptarėve me e kthye Shqipninė kah vlerat kombtare, kah Perėndimi, kah vetvetja.
U shpėrfillen edhe mendimet e gjuhėtarėve tė medhej si Majer e Jokli, pse ata, gjuhėtarė borgjezė, nuk kishin pasė fatin tė njihnin veprat e shokut Stalin mbi gjuhėsinė!
Veriu u identifikue me Kishėn Katolike (qė i bante e i ban nder pse si asnjė simotėr e saj ka dhanė ndihmesė tė paēmueshme e tė paēmueme si nė ruejtjen e gjuhės e tė kulturės amtare, ashtu edhe nė pėrhapjen e kulturės europiane, jo qė ka qenė nxitėsja kryesore e lėvizjeve pėr liri), e si kundėrshtare e kolerės sė kuqe, u masakrue ma barbarisht se askund tjetėr nė botė.
Driton Tali, deputet - Shkak: reagimet ndaj Planit tė Ban Ki-moonit
GJOKSAT E OPOZITĖS, LIDERSHIPI I MJEGULLUAR DHE ANALISTĖT
Disa gjoksa nga opozita, tė cilėt kur mė duheshin nėnshkrimet e tyre pėr ta futur pėr diskutim nė rend dite atė plan (te Ban Ki-moon- red.), tri here pata tentuar, nė seancat parlamentare tė qershorit dhe korrikut, iknin nga unė si dreqi prej temjanit. Ata e dinin shumė mirė se qėllimi im ishte qė parlamenti, si institucion pėrgjegjės, tė dal me njė qėndrim pėr planin gjashtė pikėsh, sepse ato e shkelnin kushtetutėn atė kushtetutė qė ata gjoksa me eufori e miratuan....
Ngjashėm, irritues janė edhe ata analistė qė nuk pėrtonin tė jepnin fjalė miradije Letrės sė Ban Ki-moonit, kur u publikua ajo si letėr e balancuar mirė e cila i kėnaq tė dy palėt. Madje, nga prononcimet e tyre shihej se disa nga ata analistė as nuk e kishin lexuar fare atė letėr. Kryesorja ishte se aleatėt tanė e kishin mirėpritur atė letėr, andaj edhe analistėt (e vetėquajtur) bėnin gara se kush po i pėrdorė fjalėt mė tė mira.
Anja Seeliger
ASHT KOHA KUNDERA ME FOLE
Demanti nuk mjafton, Milan Kundera duhet me dal me versionin e tij te tregimit, sepse Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek e meritojnė tė vėrteten.
80 vjeē i moēėm Miroslav Dvoracek me gjasė ka me vdekė pa e kuptue se kush e kishte tradhtue te policia komuniste ēeke asobote tė vjetit 1950, kur ai u nxu e u denue me 14 vjet punė tė detyrueshme nė minierat e uraniumit. 79 vjeēarja Iva Militka e cila asokohe i kishte tregue dashnorit te saj e ma vone edhe burrit Miroslav Dlask, per viziten qe Dvoracek e kishte ba ne rezidencen e tyne, ndoshta kurrė ska me e kuptue se a ka qene burri i saj apo Milan Kundera qe ka shkue npolici dhe e ka denoncue Dvoracekun. Apo ndoshta ishin qe te dy. Ajo ka me dijte vetem se shoku i saj i shkolles Miroslav Dvoracek ka me kalue jeten e tij tue besue se ka qene ajo, Iva Militka, qe e ka tradhtue. Kjo sasht vetem ēashtje e Kunderes, kjo ka lidhje edhe me Iva Militka dhe Miroslav Dvoracek.
Editorial: Migjen Kelmendi
FATVA E KADARESE
Njashtu siē i gjente Enver Hoxha fajtorėt e dėshtimeve te veta, edhe Ismail Kadare, ky Enver i Letrave, kerkon fajtorin. Dhe e gjen. E gjen ne figuren dhe personalitetin e ish ambasadorit shqiptar nė Suedi Bardhyl Kokalari. Asht Bardhyl Kokalari qė ma dogji Nobelin, piskati Kadare (sic!). E ajo qė i kishte djegė edhe ma shumė ishte fakti se ai ishte gjirokastrit! Si mundet nji gjirokastrit me ja ba kete pune nji gjirokastriti! Nji gjirokastrit tjeter, Enver Hoxha, nuk i kishte ba gja kurrė Kadaresė. Perkundrazi. Andaj pse Kokalari gjirokastrit, si Enver Hoxha gjirokastrit, nuk i ndihmoi nji gjirokastrit si Kadare! Kjo i kishte dhimbtė ma sė shumti Kadarese.
Veshtrim: Latif Mustafa
RRĖNIMI I NJĖ PERANDORIE
Barack Obama duhet tė ulet, ti vlerėsojė fiset arabe dhe tė bėj marrėveshje me ata, sepse ēdo ditė e mė tepėr, kėto fise barbare po dobėsojnė kėtė Perandori. Vlerėsimi jo-real apo neglizhenca totale ndaj kėtyre fiseve barbare, do tė rrėnojė kėtė perandori, pėr tė hapur njė faqe tė re tė historisė sė civilizimeve. Nė komparacion me faktualitetin historik, edhe SHBA-tė i pret fati i njėjtė, fat ky i cili ka pėrcjellė shumė perandori
Fragmente nga intervista e liderit te opozites Ramush Haradinaj, dhane Televizionit Rrokum
KORRUPSIONI ĖSHTĖ BĖ KULTURĖ E KĖSAJ QEVERISJEJE
Qeveria jonė nuk ėshtė krijuese, nuk po ju paraprinė gjėrave. Ėshtė qeveri e shpenzimeve tė mėdha. Jam plotėsisht i habitur me 34 milionshin e Rrugės sė Fushė Kosovės dhe gjithashtu jam i habitur me ēmimin 15 milionėsh pėr renovimine pallatit tė Rilindjes. A ka mundėsi dikush me dal me na spjegu pse kėto ēmime?!
Fatkeqėsisht, qeveria spo lodhet me u spjegu ndaj askujt. Momentalisht korrupsioni ka hy ne sistemin qeverisės dhe ėshtė bėrė kulturė qeverisjeje. Ka pas korrupsion edhe ma para, por tani ka hy ne poret e sistemit politik.
Kolumne: Mentor Shala
ZOTNI BAN, LENA ME E NDĖRTUE KOSOVĖN QYTETARE!
Serbia po tenton me argumentue se nė Kosovė nuk mundet me u ndėrtue shoqni qytetare. Nuk mundet me u ndėrtue shtet i tė gjithė qytetarėve tė Kosovės. Dhe kjo ide fatkeqėsisht tash po gjen mbėshtetje edhe te Ban Ki-moon dhe te disa shtete tė Bashkimit Europian. Gjashtė pikat e Ban Ki-moonit, munden me nxit ndjenat nacionaliste nė Kosovė. Dhe ne e kemi ende tė freskėt kujtimin se cka munden me sjell kėto ndjenja nacionaliste nėse dalin jasht kontrollit. Dhe pėr kėtė arsye asht e pakuptueshme qysh propozohet nji plan qė mundet me prodhu konflikt. Nuk besoj se asht interes as i Ban Ki-moonit e as i kurkujt tjetėr me prodhu konflikte prapė nė Ballkan
Kadri Mani Leter e Hapur Kryeparlamentarit te Kosoves
KRYEENVERISTI- KRYEPARLAMENTAR!!
Shokut Jakup Krasniqi iu gjetėn reliket e Enver Hoxhės nė shtėpi, dhe vrik u hesht, sipas stilit se marrja e tė madhit nuk shihet!
Edhe pėr shtėpinė e shfrenuar tujėn ka nis e po flet ēarshia!?
Mos ishte kjo arsyeja qė dje ia ndėrpretė fjalėn deputetit, zotit Naim Maloku, vetėm pse potencoi plagėn sekrete-publike pėr kontrabandė e pėr korrupsion!? Ju mund tu jepni dhe tua merrni fjalėn rend e pa rend, e vend e pa vend, kujt tė doni, pas tekavae tuaja anarkiste.
Nė njė mbledhje tė PDK-sė ju kanė pyetur (mė shpjegon shoku B. M.) e vėrtetė se partia juaj ėshtė demokratike, ngase bathėt po tregonin diēka tjetėr!?
Ju, Jakup Krasniqi (i mjeri fisi- Krasniqi!) jeni pėrgjigjur: jo, ne vetėm quhemi ashtu formalisht demokratike, por nė fakt ne jemi parti socialiste, simotėr e P.S. tė Shqipėrisė!
Edhe lajmet gjatė lutės i keni dhėnė nga Hoteli Rogner, tė falsifikuara kinse po flisnit nga Malet e Berishės!!
Por, edhe me vetėm faktin e festimit tė 100-vjetorit tė satrapit Enver Hoxha, mė 10.10.2008, nė Sallėn e Kuqe tė Pallatit tė Rinisė nė Prishtinė, nga dy deputetė tuaj, Berat Luzha e Hydajet Hyseni, dhe nga dy sivėllezėrit tuaj, Ramiz Alija e Ilir Hoxha nga Tirana tiranike, i keni plotėsuar dhe i keni tepruar tė gjitha kushtet qė tė shkoni nga ai post, qė as pa kėto skandale, nuk e keni merituar- kurrė!!
Opinion: Skėnder Limani
OBAMA, EVROPA DHE KOSOVA
Me qykėn e zorit, Presidenti Amerikan nė largim, Gjorgj Bush, e bėri Kosovėn shtet tė pavarur. Kjo kur kihet parasysh qė njė pjesė e Evropės (e shteteve tė Bashkimit Evropian) nuk ishin tė sigurta se ēfarė tė bėnin me Kosovėn, kur njė pjesė ishte injorante dhe kur njė pjesė tjetėr ishte kundėr.
Pasi qė ish-presidenti Bil Klinton nuk e inauguroi pavarėsinė e Kosovės mė 13 qershor 1999, i mbeti presidentit nė largim, Gjorgj Bush, tė bėj diēka pėr kėtė punė. Mos-shpallja e pavarėsisė sė Kosovės nė atė kohė, ndėrkohė, shpallja e Rezolutės 1244 e OKB-sė, kishte krijuar njė realitet tė ri politik dhe ligjor nė Kosovė. Pėrmes kėsaj Rezolute, ishte OKB-ja, saktėsisht, misioni i saj nė Kosovė (UNMIK) ai organ qė e qeveriste Kosovėn, e jo kosovarėt, e jo vendorėt.
Pastor Dr. Femi Cakolli: Lėvizja protestante dhe bėrja e Kongresit tė Manastirit
ALFABETI SHQIP IKONA MA E MADHE E KULTURĖS SHQIPTARE
Nė gjashtė shekujt e fundit tė historisė sė popullit shqiptar, me sa hetoj, kėto janė katėr ikonat mė tė mėdha nacionale: Skėnderbeu, Meshari, Alfabeti dhe Pavarėsia e Shqipėrisė si dhe kjo tani e Kosovės. Tė flasėsh pėr njėrėn nga ngjarjet mė tė mėdha tė popullit tonė, atė tė Kongresit tė Alfabetit shqip, mbajtur nė Manastir prej datės 14-22 nėntor 1908.
Kohėve tė fundit nė kulturėn apo mos-kulturėn tonė tė debatimit nė arenat e ndryshme tė komunikimit publik po venerohet shpeshherė njė prirje pėr fragmentarizimin e historisė kombėtare, prirje pėr dezintegrim, prirje pėr pėrmbysje vlerash shekullore, prirje pėr fetari ekstreme, prirje pėr sektarizim tė historisė etj. Megjithėse nė historinė tonė ka vende pėr plotėsime dhe korrigjime. Kėtu tani pėrfshij edhe ēėshtjet lidhur me atė se kush e bėri Alfabetin shqip mė shumė sesa tjetri duke e shmangur gjithė tė vėrtetėn. Jo vetėm se disa katolikė po krekosen me kėtė gjė, por kam dėgjuar po ngjashėm madje edhe nga klerikė myslimanė. E vėrteta ėshtė se gjithė punėn kryesore tė Alfabetit e bėn protestantėt, kurse meritat i morėn tė tjerėt pėr shkaqe tė stilit tė jaranisė shqiptare. Dihet shumė mirė nga plot dokumente se nė kėtė Kongres fillimisht kryetar ishte zgjedhur Luigj Gurakupi dhe jo Mithat Frashėri. Dihet shumė mirė se nė kėtė kongres u fjalosėn, u pėrlan, u shtyn e gati sa nuk u rrahėn Gjergj Fishta e Ndre Mjeda, qė te dy priftėrinj tė lartė. Madje thuhet nė njė dokument se Mjedja ishte edhe i dehur. Dihet po ashtu se Kongresin dy ditėt e para nuk e drejtoi M. Frashėri por Gjergj Qiriazi, i cili ishte nėnkryetar dhe nikoqir i Kongresit. Dihet po ashtu shumė mirė se himin e Kongresit e shkroi Parashqevi Qiriazi.
Kongresi i Manastirit u thirr nga Mithat Frashėri, por u mbajt nė lokalet e shtėpisė Bashkimi tė Manastirit si dhe nė shtėpinė e familjes Qiriazi. Familja Qiriazi ishte kthyer nė besimin protestant nė fund tė viteve 70-ta tė shek. XIX. Kurrė nuk arrit qė tė dihet saktėsisht se sa delegatė pati ky kongres, pasi variojnė shumė lista. Kėrkesa origjinare pėr tė pasur njė alfabet unik pėr shkrimin shqip mori platformė ekskluzive nga ata qė pėrkthenin tekstet e shenjta nė shqip dhe ata qė shkruanin e qė botonin tekste shkollore, letrare e shkencore. E kush shkruante dhe botonte nė Shqipėri ato kohė? Gati askush tjetėr pos Shoqatės Biblike Britanike, Bordit Amerikan dhe ungjillorėve shqiptarė.
Opinion: Valmir Elezi
PARAJSA KA HUMBUR?
Ka shumė e shumė shkencėtarė qė janė munduar e po mundohen ta gjejnė vendndodhjen e parajsės sė humbur, tė ashtuquajtur Kopsht i Edenit, ku mendohet tė kenė jetuar dy njerėzit e parė, duke e sprovuar vetėn pėrmes krijimit tė hartave nga mė tė ndryshme, por, zor qė tė bien nė njė mendje.
Parajsa nė LDK po pėrcaktohet nė tė shkuarėn, edhe pse jetojnė ende disa qė i kanė takuar asaj. Madje, pėr disa ėshtė sikur kurrė nuk kanė qenė nė tė. Kjo ka filluar edhe largimin e disa individėve nga zyrat, pasi nėnkuptohet nga shokėt e tyre se kanė qenė shkaktarė tė prishjes sė temperaturės konstante.
Film: Blerim Gashani - Disa fjali tė vonuara pėr njė film
KONSUMIM I SKAJSHĖM I INTIMITETIT
Winston Smith, heroi i romanit tė George Orwell-it 1984, ėshtė njeri me fat. Kjo fjali duket paradoksale, sepse i referohet personazhit tė njėrės prej distopive mė tė njohura letrare tė tė gjitha kohėrave nė botė. Megjithatė, ne e dimė se Smith kishte njė kėnd nė dhomėn e vet, ku nuk e rrokte syri i telescreen-it tė Partisė. Po ashtu, nė vendin idilik ku takoi Julian, nuk ishte nėn survejimin e Vėllait tė Madh.
Sidoqoftė, kjo smund tė thuhet pėr Truman Burbank-un, protagonistin e filmit Truman Show. Ai nuk ka kėnde tė tij. Ai ėshtė tmerrėsisht i ekspozueshėm, qė nga ngjizja e tij nė kėtė jetė. Pėr motive krejt tė tjera nga totalitarizmi politik qė e ndjek Smith-in, jeta e Trumanit ėshtė nėn survejimin absolut tė telescreen-it medial tė shekullit XX. Kur e njohim sė pari, Burbank ėshtė njė njeri qė kalon ditėt e tij tė qeta, nė njė qytezė pranė detit; qė punon nė njė shoqėri sigurimesh dhe ka njė grua tė ėmbėl dhe njė shok tė dashur; person, qė rrethohet nga fqinjė e banorė tė tjerė qė e duan, e respektojnė dhe e pėrshėndesin, nė njė parajsė tė vogėl, me mjaft diell.
Mirėpo, krejt kjo ėshtė nė dukje tė parė.
Opinion: Vehbi Kajtazi
SI BURRAT!
Nga vepra patriotike e Sami Lushtakut, deri te arrestimet e fundit pėr skandalin Medikus-
Pak ditė mė parė njė kushėri i afėrt i kryeministrit Hashim Thaēi, Hamdi Thaēi, shofer i drejtorit tė Aeroportit Ndėrkombėtar tė Prishtinės, plagosi dy persona, gardianė nė kafe-barin Harem nė Prishtinė, vetėm se ata nuk e kishin lėnė tė hynte nė lokal.
Janė edhe shumė vepra tjera penale e kriminale tė kryera nga njerėz tė lidhur me kryeministrin Hashim Thaēi, pėr tė cilat dorėn nė zemėr nuk po ma mban tė shkruaj. Me kėto vepra, unė nuk dua ta ngarkojė kryeministrin. Por gjithsesi, ai ėshtė nė dijeni pėr kėto vepra. Dhe derisa ėshtė nė dijeni pėr veprimtaritė patriotike tė njerėzve tė tij, o duhet tė distancohet nga ta, o duhet tė akuzohet bashkė me ta duke dhėnė edhe pėrgjegjėsi gjithsesi
Fejtoni i Javes: Roland Basha
TEMA E TRATHĖTARIT DHE HEROIT -- DY KRISMA NĖ PARIS
Pakkush ne histori shqiptare ka emėn ma famėkeq se Esat Pashė Toptani. Tiran, intrigues, i shitun, tradhtar kėto janė vetėm disa prej epiteteve tė pėrdoruna me e pėrshkrue. Vrasja e tij shihet si njana prej ngjarjeve ma heroike nė historinė moderne shqiptare.
Mirėpo, si gjithmonė, e vėrteta āsht ma e ndėrlikueme.
Nė mjaft aspekte, Toptani ishte pak a shumė tipik pėr nji prijės shqiptar tė kohės -- i etun me e ndėrtu nji shtet modern e vetė me sundue si despot feudal.
Kėshtu, Esat Pasha jau jep malazezėve Shkodrėn, me kusht qi vetė tė ketė kontroll mbi Shqipninė e Mesme, por nuk e pranon autoritetin e Qeverisė e Vlorės. Nė shumė raporte tė hueja tė kohės, paraqitet si 'patriot shqiptar' dhe ndoshta nė kuptimin e ngushtė tė fjalės kjo āsht e saktė. Problemi āsht qi ai, sikurse edhe nipi i tij Mbreti Zog, dhe Enveri pas tij, e donte nji Shqipni tė pamvarun, mirėpo tė pamvarun si ēiflik nėn pushtetin e tij, me flamur tė tij, dhe ishte nė gjendje me bashkėpunu me gjithkend, me sakrifikue njerėz e territore, e me marr pjesė n'intriga e komplote veē me e arritė kėtė qėllim.
Nė kohėn e vrasjes, ai ishte n'ekzil nė Paris, tue planifikue grushtshtet, derisa jetojke nėpėr hotele luksoze dhe hajke e pijke n'restorane t'shtrejta. Simbas artikullit tė New York Times, qė po e sjellim nė kėtė numėr, ai kishte aq shumė anmiq sa vrasja e tij ishte vetėm pyetje e kohės -- gja qi edhe ai vetė e thotė nė nji intervistė. Mirėpo, askush nuk e pat pritė qi kėtė punė do ta bānte nji student shqiptar, i cili nuk kishte ndonji lidhje direkte me Esat Pashėn. Bile, Rrustemi thotė qi vendimin me shti nė te e merr aty pėr aty kur ndeshet ballė pėr ballė me te nė Paris (ai vetė pėrfundon njejtė, kur vritet nė Tiranė katėr vjetė ma vonė, simbas tė gjitha gjasave, me urdhėn tė Zogut). Sa asht e vėrtetė kjo nuk dihet, mirėpo rrethanat dhe ngjarja vetė janė fascinuese. Sikurse edhe personi i Esat Pashė Toptanit. Padyshim figurė negative, mirėpo shumė ma komplekse se sa e lejon kallėpi tradhtar-apo-hero.
The New York times: Edwin L.James
DY KRISMA NĖ PARIS
Studenti i ri shtin tri herė nė Diktatorin para dyerve tė hotelit. Dorasi burgoset menjiherė thotė qi krimi nuk ishe i planifikuem dhe se kishte shti nimpuls
New York Times, 14 Qershor 1920
Patrioti shqiptar Gjeneral Esat Pasha u vra nė ora nji tė mbasdites para Hotelit Continental nė rrugėn Castiglione. Vrasėsi āsht student shqiptar me emnin Avni Rrustemi.
Nė momentin e vrasjes sė Gjeneralit, me mija njerėz ishin tue kalue andejpari, karshi Kopshtit tė Tuilleries. Njerėzit dilshin nga restoranet nafėrsi, ndėrsa rrugėt ishin plot me automobila qi e ēojshin elitėn e kryeqytetit franēez pėr nė Longchamps me i pa garat e Ēmimit Jockey Club Derbit tė Francės.
Esat Pasha sapo kishte dalė prej hotelit me nji mikeshė e nisė me shkue nLongchamps. Nji djalė i ri u paraqit mbrapa nji shtylle tarkadės, dhe me nji revole tė madhe, tė cilėn e nxjerr nga xhepi i palltės, shtiu drejt nė Gjeneralin nga nji largėsi dyjardėshe.
Plumbi i parė pėrfundoi nbark tė Esat Pashės. I plagosuni u kthye gjysėm-pėrreth dhe vrasėsi shtiu edhe njiherė, kėsaj rradhe drejt nė zemėr. Plumbi i tretė shkoi najėr. Esat Pasha u shtri nė trotuar, gjersa rreth njizet njerėz iu vėrsulėn sulmuesit. Nji mjek doli nga turma dhe mbasi e kontrolloi tė goditunin, tha qi Gjenerali ishte tue dhanė shpirt. Ate e bartėn nė hotel, por vdiq para se me mbėrri nė dhomėn e tij.
Nov 19, 2008, 15:45
Java n'Jįva
NE NUMRIN E RI TE GAZETES JAVA
 |
| Ballina e Nr.247, 06 Nandor 2008 |
Kolumne: Roland Basha
BARACK OBAMA- KRYETARI I BOTES
Send slanė pa i thanė. Terrorist, vrasės i fėmive, musliman (fyemje e randė ndėr katunari tAmerikės), radikal, i papėrvojė, i korruptuem, i rrezikshėm, e bile edhe racist.
Disa nga kėto tubime tė pėrkrahėsve tMcCain/Palinit, ku ndiheshin klithjet vraje e hekja kryet kur pėrmendej emni i Obamės, bukur shumė filluen me na pėrkujtue nė mitingjet e Milosevicit e tė neofashistėve tė ngjajshėm. Asht kjo njana prej arsyeve kryesore pse aq shumė republikanė prominentė e mbėshtetėn Obamėn dhe ia bānė vorrin gati fushatės sė McCainit
Ediorial: MIGJEN KELMENDI
VLERA E JO BOJA
Me kėte fitore, Obama ēau kohėn nė paraobamiane dhe mbasobamiane.
Kush asht Obama nKosovė? Si me e njoft e diktue Obaman dhe ate qė kjo fjalė konoton nKosovė?
Nuk celebrohet Obama nė gazetat dhe televizionet qė kanė paragjykime pėr nji gjuhė si Gegnishtja. Sepse kjo asht njejt si Amerika paraobamiane e cila paragjykonte ngjyrėn e zeze dhe njerėzit me ngjyrė. Nuk celebrohet Obama ne mediat qė propagojnė Vllazni Gjaku e jo Vlere, sepse kjo asht njejt si nė kohėn dhe botėn paraobamiane kur boja, gjaku, etnia, feja determinonin vllazninė.
Me e gjetė dhe diktue Obaman mbrenda shoqnisė kosovare, qe nji sfidė pėr njerėzit qė pretendojnė se janė tė kulturuem
Kolumne: Mentor Shala
BARACK OBAMA DHE SHQIPTARET
Nėse populli i Kosovės asht populli ma proamerikan nė botė, atėhere duhet edhe me i marr vlerat amerikane, e jo me shit pallavra. Nėse pėrnime e dojmė Amerikėn, pse mos me tentu me u ba si ta, sė paku naspektin e tė drejtave tė njeriut dhe vlerave qytetare. Nuk dyshoj se kemi me mberri kėte, por na duhet edhe pak kohė!
URIME BARACK OBAMA, NGA UNE DHE NEMĖN TĖ GJITHĖ BASHKĖQYTETARĖVE TĖ MIJ KOSOVARĖ!
Veshtrim: Sazan Kryeziu
FERMA E KAFSHĖVE
Ngjarjet dhe personazhet tek Ferma e Kafshėve satirizojnė Stalinizmin ose siē e quan Orwelli ndryshe (Animalizmin), qeverinė autoritare si dhe idiotėsinė njerėzore nė pėrgjithėsi.
Idiotėsia jonė me kėtė rast nuk ka justifikim. Mė duhet tė pajtohem me Niēen kur thoshte se ēmenduria tek individėt ėshtė gjė e rrallė, por tek njė popull, apo komb ajo ėshtė parimi themelor.
Reportazh: Sara Kelmendi
PARIS, JE TADORE!
Parisi mbi tė gjitha karakterizohet me bukėn tradicionale baguette, djathin chevre dhe venėn e kuqe. Parisi asht Kulla e Eiffelit, Muzeu Orsay, katedralja Notre-Dame dhe Sacre-Coeur, varrezat Pere Lachaise, Muzeu Orangerie, Louvre, Qendra Pampidou, Harku i Triumfit, muzeu i Salvador Dali nė Montmartre, ekspozita aktuale e aktorit dhe kangėtarit Serge Gainsbourg, kafja e impresionistave Café de Flore nė Saint Germain, oborri Tuileries, etj.
Reagim: Mehmet KALISI / Ferizaj
RTK, HARAM TĖ QOFSHIN 3.5 EURO
RTK, haram tė qofshin 3.5 euro qė t'i kemi dhėnė deri mė tani, nuk je mė televizion publik, sė paku pėr mua. Ky ėshtė njė argument i fuqishėm se nė Kosovė nuk kemi liri tė mediave, kėtė e dėshmon edhe njė raport i cili e indekson lirinė e mediave nė Kosovė nė shkallėn 2.27, dhe e renditė nė mesin e vendeve tė cilat liria e mediave ėshtė e cunguar.
OP-ED: Blerim Gashani
KUTIA ROBĖRUESE
Jeta njerėzore, nė njė mėnyrė, ka humbur nga zbulimi i televizorit. Ėshtė vėshtirė tė konkludohet kjo nga dikush qė i pėrket gjeneratės, qė kuptimin e kėsaj bote e ka ndėrtuar edhe pėrmes televizorit. Mirėpo, kjo mundėsi e madhe na ka privuar nga shumė mundėsi tjera pėr ta njohur botėn, atė materiale dhe shpirtėrore. Me njė fjalė, ne jemi tė bindur se bota ėshtė kjo qė e shohim nė TV dhe nuk ka tjetėr. Megjithatė, ajo ėshtė shumė mė shumė se kaq
Eksplorer:
TELEVIZIONET SHQIPTARE ENDE NE GJENDJE ANARKIE
Sipas nje raporti te ri te Institutit per Shoqeri te Hapur (OSI,) media elektronike ne Shqiperi vazhdon te jete e pakonsoliduar. Ky raport, pjese e serise Televizioni ne Europe: raportet vijuese 2008, shpreh shqetesim per qendrueshmerine e sektorit shqiptar te transmetimeve, i cili eshte i mbipopulluar. Gjithashtu raporti ngre pyetje per te ardhmen e transmetuesit publik, i cili ka mbetur ne tranzicion. Se fundmi, raporti paralajmeron per nje gjendje qe prek cilesine e informacionit qe u percillet qytetareve shqiptare.
Kultura: Naser Shatrolli -/Intervistė me Zeni Ballazhin, artist i arteve vizuele
DREJTORI I KOSOVAFILMIT, MI VJEDHI PARET E MIA TE FILMI ,,KUKUMI I ISA QOSJES
Shkolla e Tiranės mdha eksperiencė tė mirė tė punės e sidomos tė arteve vizive dhe mė ngriti nė njė shkallė profesionale qė nuk do tė mund ta arrija me shkollėn e Prishtinės, sepse shkolla Prishtinės ėshtė njė art i pa eksploruar dhe i imponuar
Fejton: Erjon Teli, zadhanes i Oborrit Mbretnuer
NUK KA COPE TOKE SHQIPTARE QE E KA FAL MBRETI ZOG
Nuk ka moment nė histori kur Mbreti Zog tė ket falur apo dhėnė tokė shqiptare
Historiografia komuniste gjatė 50 vjet pushtimi ka servuar lloj lloj shpifjesh pėr kėtė ēėshtje. Nuk ka asnjė tė vėrtetė pėr bashkėpunimin e Zogut me Pasicin.
Zogu i I u largua nga Tirana si pasojė e grushtshetit tė organizuar nga Fan Noli dhe Luigj Gurakuqi. I ndihmoi Britania e Madhe, sepse Noli bėri njė gabim tė rėndė politik duke u afruar me Bashkimin Sovjetik dhe duke e hapur Ambasaden nė Moskė. Kjo e detyroi Britaninė e Madhe qė ta ndihmojė Zogun e I qė tė rikthehet apo, thėnė mė mirė, ti hapej rruga qė ai tė kthehej nė Shqipėri me disa forca mbretnore tė Carit tė rėzuar rus Nikolla, mercenarė tė quajtur Bjelogardejci, qė luftonin komunizmin kudo nė Europė. Natyrisht, bashkė me 9000 matjanė.
Serbia u urdhėrua nė njė mėnyrė ti hapte rrugė Zogut qė ai tė kthehej nė Shqipėri
Artikull nga revista TIME e vitit 1929
ZOGU KISHTE AMBICIE ME U QUEJT MBRETI SKENDERBE I DYTE
Nov 6, 2008, 08:49
Polemika
LULET E PLASTIKĖS POLITIKA DHE GJUHA SHQIPE
 |
| Ballina e Nr.242, 19 Qershor 2008 |
Qėllimi i Gjuhėresė nuk ka qenė veē me e krijue nji mjet tė shprehjes pėr nji botkuptim dhe shprehi mendore tė besimtarėve tė Ingsocit (socializmit anglez), po me i bā t'pamundshme krejt mėnyrat tjera t'mendimit.
George Orwell '1984'
Sa ta merr mendja qi debati i idhėt mbi Standardin e gjuhės nuk ka ku bjen ma poshtė e ma larg nga ndonji zgjidhje konstruktive, veē kur del nji prononcim si i Arbėn Xhaferit nė Kohė Ditore, i ribotuem nExpress, e ta bān me dije qi janė bukur edhe do pashė deri nfund thumnerės:
"Ka ardhur koha qė pėrdorimi i gjuhės unike, standarde shqipe tė mbrohet me ligj, tė formohen komisione shtetėrore qė do t'a mbikėqyrin zbatimin e tij. Ėshtė momenti i fundit qė Kuvendi i Kosovės, ai i Shqipėrisė t'i dalin zot gjuhės standarde shqipe, indit tė vetėm koheziv kombėtar."
Nėse po e kuptoj mirė, Xhaferi po sugjeron me i nda do pare nga buxheti pėr nji Polici Gjuhėsore. Mirėpo, nuk u zgjanue fort nė detaje se si kish me funksionue kjo.
A duhet shteti me i gjobitė ata qi nuk shkrśjn nė Standardin 72?
E pagesa, a do tbahet ndinarė, lekė, Reichsmark apo rubla?
A duhet ndoshta me i rrehė delinkuentat gjuhėsorė me hitha derisa ta kthejnė kukunė nė obobo? Apo me i zbutė dru derisa truni t'ju bāhet risk gjedhi?
Por nė vend tė shtagės, ndoshta ā ma mirė me e pėrdorė karrotėn jo, jo, hala ma mirė pitajkat me qebapa. Gjysė me pesė atyne qi pėrdorin fjalė si 'paēka' edhe 'katėrēipėrisht', e nji me dhetė atyne qi pėrdorin fjalė si 'bėheshka' edhe 'qenkėrka'. Perfekt! Kjo metodė demokratike fort mirė po kryen punė n'Maqedoni, e pse jo edhe n'Kosovė.
E nėse nuk ndigon populli, atėhere shpėrbāje dhe zgjidhe nji tjetėr, si nat thanien gjeniale tBertold Brechtit.
Jun 22, 2008, 16:28
Eksploreri
TE GJITHĖ - NJERĖZIT E THAĒIT
 |
| Baton Haxhiu dhe Arianit Koci |
 |
| Foto: Java |
SI NEGOCION BATON HAXHIU NĖ EMĖR TĖ KRYEMINISTRIT THAĒI PĖR KRYESPIUNIN E KOSOVES
Kryeministri Thaēi me kėtė lėvizje taktike tė zhvendosjes sė emrit tė
Kadri Veselit si kryespiun i mundshėm, nė tė vėrtetė fitonte dy herė: plotėsonte kėrkesat e ndėrkombėtarėve qė i kandiduari pėr kėtė post tė mos jetė nė asnjė mėnyrė njeri i partisė sė tij, si dhe nė anėn tjetėr, hapte rrugė pėr disa emra qė njihen si tė pavarur, si Hysa, Gorani, Koci
qė opinioni dhe ndėrkombėtarėt e kanė tė vėshtirė ti lidhin drejtpėrdrejtė me Kryeministrin Thaēi, po qė nė tė vėrtetė pėr tė informuarit njihen si Njerėzit e Thaēit. Si lidhen kėta emra Gorani, Koci, Hysa
me Kryeministrin?
Jun 22, 2008, 16:26
Editoriale
BINTE SHI PER KUSHTETUTE!
Migjen Kelmendi
A ju kujtohet Sejdo Bajramovic? A e mbani mend ate njeriun totalisht anonimus qė kishte zavendėsue Riza Sapunxhiun nė Kryesinė e Federatės Jugosllave, mbasi Milosevici e kishte abrogue autonominė e Kosovės? Na nė Kosovė nuk e njihshim kėte njeri. E kishin zgjedhė serbėt dhe Beogradi. Pa na pyet. Krejt komenti ishte: po ku e gjetėn kėt far njeri. Njisoj si na e kanė gjetė e zgjedhė shqiptarėt e Tirana sot - Baton Haxhiun! Nuk po muj me i gjetė krahasim ma tė mirė Haxhiut pėr me i dėshmue se cilin rol ia ka nda vetes, sesa Sejdėn. Bajramovicin. Komenti asht i njajt: po ku e gjetėn se?
Jun 22, 2008, 16:25
Polemika
FATVA E ARBER XHAFERIT
 |
| Faksimil nga artikulli i Arber Xhaferrit |
Nėse Standardi 72 paska pas me na e krijue Shqipninė e Madhe, atėhere Kosova si Shtet Qytetar asht argument i fundit, final, KUNDER Standardit 1972. Standardi i vitit 1972 nuk na bashkoi! Shqipnia e Madhe e Xhaferit dhe Maliqit nuk u krijue. Standardi 72 DĖSHTOI!
Jun 22, 2008, 16:24
Polemika
POLEMIKA E GAZETARIT HALIL MATOSHI ME ARBER XHAFERIN DHE SHKELZEN MALIQIN
 |
| Dy jaranat e Beogradit ne vizionin 'titanikues' te ilustratorit te Gazetes Java |
A ėshtė mė e dėmshme tė flasėsh ose tė shkruash gegnisht (dhe tė kėrkosh reformim tė standardit tė 1972-shit tė vėnė me njė urdhėr tė partisė-shtet dhe tė diktatorit terrorist Hoxha) dhe tė solidarizohesh mė kėta veriorėt dhe me shtetin e tyre tė ri e tė brishtė, apo tė solidarizohesh me banditė me kallashė, qė nė emėr tė do farė interesash abstrakte kombėtare, shkojnė si barbarė tek kutitė e votimit dhe vrasin njerėz (kundėrshtarė politikė ekzistentė ose tė shpifur, tė fabrikuar sipas sindromit pėr armiq tė jashtėm dhe tė brendshėm!?) Kėsaj pyetjeje priton ti pėrgjigjet Xhaferi
Jun 22, 2008, 16:23
Polemika
Xen, a beson ti nė shtetin e Kosovės?
 |
| JAVAPLUS: Shqipnia Etnike dhe Ftesa per Linc e Dy Jaranave te Beogradit |
(Pėrkitazi me shkrimin e Shkėlzen Maliqit Pat, gazeta Express, 9 qershor 2008)
Valla njeri, tė kėrkosh pėrputhjen e kufijve tė gjuhės sė kulturės me kufijt e shtetit ėshtė super-etnonacionalizėm, bile edhe petrolej-patriotizėm (turbo) dhe ky, hiq pa kinse, ėshtė kundėrvėnie patriotizmit konstitucional!
Jun 22, 2008, 16:22